Getypt afschrift van een officiële circulaire. 19 december 1941. De Secretaris-Generaal van het Departement van Binnenlandsche Zaken (K.J. Frederiks). De heren burgemeesters (in dit specifieke geval gericht aan/verwerkt door de Gemeentesecretaris van Amsterdam). Afschrift. DEPARTEMENT VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN.

Betreffende: muurcourant. No. 5088 Afd. ASC.
's-Gravenhage, 19 December 1941.

Ik heb de eer U mede te deelen, dat binnenkort vanwege het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten een aanvang zal worden gemaakt met de verspreiding van een muurcourant. De inhoud van de muurcourant zal bestaan uit commentaren op maatregelen van ambtelijke instanties, alsmede uit toelichtingen op het algemeen beleid van de Overheid, ten einde een ieder een juist begrip van deze maatregelen bij te brengen.
Om met deze muurcouranten het grootst mogelijke effect te bereiken is het van belang, dat zij in openbare gebouwen te lezen zijn en in het bijzonder daar, waar meerdere malen de menschen eenigen tijd moeten doorbrengen.
In verband hiermede ontvang ik gaarne voor 1 Januari 1942 een opgave van het aantal door U benoodigde muurcouranten.
Ik teeken hierbij nog aan, dat voor het ter lezing neerleggen van de muurcourant in de eerste plaats in aanmerking komen Raadhuizen, distributiekantoren, politiebureaux, schouwburgen, badhuizen, gemeentelijke girokantoren, gas- en electriciteitsbedrijven, enz.

DE SECRETARIS-GENERAAL VAN HET
DEPARTEMENT VAN BINNENLANDSCHE ZAKEN,
(get.) Frederiks.

Aan Heeren burgemeesters.
Voor eensluidend afschrift,
de Gemeentesecretaris van Amsterdam,
J.F. FRANKEN.

C.S. Stadhuis
A'dam 12-'41 * Administratieve structuur: Het document is een 'afschrift' (kopie) van een centrale circulaire, die door de gemeentesecretaris van Amsterdam (J.F. Franken) is doorgestuurd voor lokale uitvoering. De code "C.S. Stadhuis A'dam 12-'41" onderaan bevestigt de verwerking door de Centrale Secretarie in december 1941.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("Ik heb de eer U mede te deelen", "ten einde een ieder een juist begrip... bij te brengen"). Achter dit neutrale taalgebruik gaat de dwingende realiteit van de Duitse bezetting schuil.
* Doelgerichtheid: Er wordt expliciet gezocht naar locaties waar mensen "eenigen tijd moeten doorbrengen". In 1941 waren vooral de distributiekantoren (voor voedselbonnen) plekken waar burgers noodgedwongen lang in de rij stonden, wat hen tot een ideaal doelwit voor propaganda maakte.
* K.J. Frederiks: De ondertekenaar, Karel Frederiks, was secretaris-generaal tijdens de bezetting. Hij bleef aan om te trachten de ergste excessen te voorkomen ("politiek van de minste weerstand"), maar moest hierdoor ook meewerken aan de uitvoering van Duits-geïnspireerde maatregelen zoals deze. Dit document stamt uit de Tweede Wereldoorlog, anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De "muurcourant" was een belangrijk propagandamiddel van het Departement van Volksvoorlichting en Kunsten (DVK), dat onder leiding stond van de NSB'er T. Goedewaagen.

De muurcourant was gebaseerd op de Duitse Wandzeitung. Het doel was om de publieke opinie te beïnvloeden door in de openbare ruimte 'uitleg' te geven over de maatregelen van de bezetter en de gelijkschakeling van de samenleving. Omdat de reguliere pers al onder censuur stond, vormden deze affiches een directe manier om de burger te bereiken in zijn dagelijks leven (bij het betalen van de gasrekening of het ophalen van distributiekaarten). Het document illustreert hoe het Nederlandse ambtenarenapparaat werd ingeschakeld om de logistiek van de nazipropaganda te faciliteren.