Ambtelijk schrijven/concept-besluit betreffende de voedselvoorziening.
Origineel
Ambtelijk schrijven/concept-besluit betreffende de voedselvoorziening. 13 juni 1941 (met een latere aantekening/stempel van 16 juni 1941). (Opmerking: Doorgehaalde woorden zijn tussen vierkante haken geplaatst met de aanduiding 'doorgehaald'. Toevoegingen boven de regel zijn ingevoegd op de logische plek.)
[Linksboven:]
Verlenging tijdelijke
hulpmarkten van
de Centrale Markt
[Rechtsboven:]
A'dam, 13/6 1941
W.h.M. [?]
[Rood stempel:] 2A/1/417
16/6/41 118
[Tekst:]
Bij besluit van den Regeeringscom. [commissaris]
voor Amsterdam d.d. 21 Maart jl. No 270 L.M. 1941
(tot en met 30 Juni a.s.)
werden een zestal plaatsen in de stad
aangewezen als tijdelijke hulpmarkt van
de Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer
van aardappelen.
Daar voor de aardappelen van
den nieuwen oogst dezelfde regeling zal gelden
als thans bestaat voor de winteraardappelen
en deze aardappelen derhalve door
de plaatselijke afdeeling van de V.B.N.A.
op denzelfden grondslag als thans geschiedt
aan den kleinhandel zal worden
afgeleverd, is het gewenscht, dat ook in
de komende maanden [thans - doorgehaald] met het
oog op de [zowel - doorgehaald] moeilijkheden van den afvoer
der aardappelen, zowel als op de noodzakelijkheid tot opslag buiten de Markt met de mogelijkheid
van een gedecentraliseerde afgifte wordt
rekening gehouden.
Ik geef U mitsdien beleefd
in overweging wel te willen bevorderen,
[...] v. 1 Juli * Doel van het document: Het document dient als voorbereiding of verzoek om de tijdelijke status van zes extra distributiepunten (hulpmarkten) in Amsterdam te verlengen. Deze waren oorspronkelijk ingesteld bij besluit van 21 maart 1941 en zouden eind juni aflopen.
* Logistieke argumentatie: De schrijver voert aan dat de nieuwe oogst ("vroege aardappelen") op dezelfde wijze gedistribueerd moet worden als de wintervoorraad. Om opstoppingen bij de Centrale Markt te voorkomen ("moeilijkheden van den afvoer") en om opslag buiten het centrale terrein mogelijk te maken, is een gedecentraliseerd systeem noodzakelijk.
* Betrokken instanties:
* Regeeringscommissaris voor Amsterdam: Dit was de door de bezetter aangestelde regeringscommissaris (destijds Edward Voûte), die de bevoegdheden van de burgemeester en de gemeenteraad had overgenomen.
* V.B.N.A.: De Vereniging van Bemiddelaars in Nederlandsche Aardappelen, die een centrale rol speelde in de gecontroleerde distributie van aardappelen tijdens de bezettingsjaren.
* Centrale Markt: Het hoofdpunt voor de voedselvoorziening in Amsterdam aan de Jan van Galenstraat. Dit document stamt uit juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode reeds strikt gereguleerd via een systeem van distributie en centrale inkoop. Aardappelen waren het volksvoedsel nummer één en de logistieke beheersing van de aanvoer (van de boeren naar de stad) en de afgifte (aan de detailhandel/kleinhandel) was cruciaal om schaarste en onlusten te voorkomen.
De noodzaak tot "gedecentraliseerde afgifte" wijst op de enorme volumes die verwerkt moesten worden, waarbij de infrastructuur van de Centrale Markt alleen onvoldoende was. Het document illustreert de bureaucratische precisie waarmee de bezettingsautoriteiten en het lokale bestuur de voedselstroom probeerden te beheersen onder de toenemende druk van de oorlogseconomie.