Ambtsbrief / Officiële correspondentie. 21 juni 1941. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam, gelet op de verwijzing naar de Centrale Markt "alhier"). [Handgeschreven in paarse inkt:] Verzonden 21/6

VB/HG.

den Heer Secretaris van de Commissie
van Advies, bedoeld in het Crisis-
Organisatiebesluit 1933,
Zeekant 35,
's-Gravenhage.

2B/34/2 M. [tab] 21 Juni 1941.

Naar aanleiding van Uw brief No.T.75/Msk/vS. d.d. 14 Juni jl. heb ik de eer U te berichten, dat mij omtrent C.J.v.d.Steen Jr., Jan Evertsenstraat 28, Amsterdam-West, de volgende gegevens ter beschikking staan.

Voor het jaar 1940 is aan adressant een toegangskaart voor de Centrale Markt alhier als kooper (aardappelhandelaar) uitgereikt, waarvan hij in November van het vorige jaar voor het eerst gebruik maakte. Voor de firma Lunnenberg te Haarlem drijft hij hier ter stede een zaak op bovengenoemd adres. Adressant is in het bezit van een erkenning als kleinhandelaar in aardappelen onder no.14385. Aanvankelijk kreeg hij een toewijzing van 100 hl. per week, welke later werd verminderd tot 79 hl. Volgens mededeeling van het plaatselijk bureau van de "V.B.N.A." alhier, die de distributie van aardappelen aan den kleinhandel regelt, bedraagt zijn gemiddelde wekelijksche omzet echter niet meer dan 50 hl. per week. Een onderzoek ter plaatse is door mijn dienst niet ingesteld.

De Directeur, Dit document is een ambtelijk bericht waarin informatie wordt verstrekt over de bedrijfsactiviteiten van een specifieke aardappelhandelaar, C.J. van der Steen Jr. De brief is geschreven in de formele stijl die gebruikelijk was voor de Nederlandse bureaucratie in de jaren veertig ("heb ik de eer U te berichten").

De kern van de rapportage is een controle op de omzetcijfers van de handelaar. Er wordt geconstateerd dat de handelaar een toewijzing heeft voor 79 hectoliter (hl) aardappelen per week, maar dat zijn werkelijke omzet volgens de V.B.N.A. slechts 50 hl bedraagt. Dit duidde in de context van de distributie op een mogelijke overbedeling of een inefficiënte toewijzing van schaarse goederen. Opvallend is de vermelding dat er geen onderzoek ter plaatse is ingesteld; de informatie is louter gebaseerd op administratieve gegevens van de distributie-organen. Het document dateert van juni 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de schaarste aan voedsel en brandstof al aanzienlijk en was de distributie (het bonnenstelsel) volledig in werking getreden.

De genoemde organisaties zijn typerend voor deze periode:
1. Crisis-Organisatiebesluit 1933: Hoewel dit een wet uit de crisistijd van de jaren '30 was, vormde het tijdens de bezetting de juridische basis voor de strenge regulering van de economie en de voedselvoorziening.
2. V.B.N.A. (Vereniging van Belanghebbenden bij de Nederlandsche Aardappelhandel): Dit orgaan speelde een centrale rol in de regulering en verdeling van aardappelen, die tijdens de oorlog als 'volksvoedsel nummer één' werden beschouwd.
3. Toewijzing in hectoliters: De overheid controleerde strikt hoeveel een handelaar mocht inkopen en verkopen om zwarte handel te voorkomen en een eerlijke verdeling over de bevolking te waarborgen.

Dergelijke documenten zijn waardevol voor historisch onderzoek naar de werking van de lokale distributie en de wijze waarop de overheid grip hield op de handel in essentiële levensmiddelen tijdens de Tweede Wereldoorlog.