Officieel rapport van de afdeling Marktwezen Amsterdam. 20 augustus 1941 (met aanvullende aantekeningen tot 25 augustus 1941). [Gestempeld/Getypt bovenaan:]
№ 213/49 / M. 1341 21/8

[Getypt:]
R A P P O R T

T. Bouwman, oud 25 jaar en wonende Goudsbloemstraat 135 huis alhier verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Hij verklaart nu ongeveer twee jaar in de betrokken kleinhandel werkzaam te zijn, hetgeen mij bij onderzoek niet juist is gebleken. Blijkens de rapporten van Sociale Zaken afdeeling Marnixstraat, was Bouwman voorheen in het expeditiebedrijf werkzaam., terwijl hij van 8 Januari 1940 tot 7 September 1940 als arbeider werkzaam is geweest bij de Artillerie Inrichtingen. Voorts heeft hij nog eenige weken als grondwerker gearbeid op Schiphol. Wel heeft hij bij Sociale Zaken handelsgeld en voorschot aangevraagd om met groenten en fruit te kunnen gaan handelen, doch is hij hiervoor afgewezen. Bekend is het, dat Bouwman zijn schoonvader koopman Berlips die een vaste standplaats heeft op de dagmarkt aan de Lindengracht, wel behulpzaam is geweest, doch kan dat, gezien het hiervóór gemelde, nimmer twee jaren zijn geweest en moet derhalve worden geconcludeerd, dat Bouwman de vragen van zijn invulformulier niet naar waarheid heeft beantwoord.
Voorts zij nog vermeld, dat hij alleen toegang heeft gehad tot de Centrale Markt als overkruier.

Amsterdam 20 Augustus 1941
Controleur,
[Handtekening: Felthuis]

Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.

[Handgeschreven toevoeging in inkt:]
Ter bijlage dezes heb ik de eer U te doen toekomen een aanvraag om toelating als georganiseerde bij de Ned. Open Fr. Centrale (Groep E), t.n.v. T. Bouwman benevens een afschrift van een rapport, opgemaakt door den controleur Felthuis van mijn dienst, waaruit blijkt, dat Bouwman voornoemde dien aanvraag niet overeenkomstig de waarheid [heeft ingevuld].

[In de marge en rechterbovenhoek:]
- 213/49/217 (25/8/1941)
- niet ingevuld. J.B. Dit document is een ambtelijk rapport over een fraude-onderzoek naar een vergunningsaanvraag. T. Bouwman (25 jaar) wilde officieel erkend worden als groenteboer, waarvoor hij claimde al twee jaar ervaring te hebben.

Uit het onderzoek van de controleur blijkt dat dit een leugen was. Bouwman was in werkelijkheid werkzaam geweest als:
1. Expeditiemedewerker.
2. Arbeider bij de Artillerie Inrichtingen (de munitiefabriek aan de Hembrug) in 1940.
3. Grondwerker op Schiphol.
4. "Overkruier" (iemand die met een handkar goederen transporteert) op de Centrale Markt.

Hoewel hij zijn schoonvader (Berlips) wel eens hielp op de markt aan de Lindengracht, was dit onvoldoende om als professionele ervaring van twee jaar te tellen. De aanvraag werd daarom negatief beoordeeld omdat hij de vragenlijst "niet naar waarheid" had ingevuld. Het document dateert van augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode werd de handel in levensmiddelen steeds strenger gereguleerd door de bezetter en de Nederlandse bureaucreatie om de distributie en voedselvoorziening te beheersen.

De vermelding van de "Ned. Open Fr. Centrale" (Nederlandsche Open Groenten- en Fruit Centrale) en "Groep E" verwijst naar de gedwongen ordening van de handel tijdens de oorlog. Iedere handelaar moest lid zijn van een dergelijke centrale om legaal te mogen inkopen en verkopen.

Het feit dat hij bij de Artillerie Inrichtingen werkte in 1940 is interessant: dit was een vitaal bedrijf voor de landsverdediging dat na de capitulatie onder Duits toezicht kwam te staan. De controle op "waarheid" in aanvraagformulieren was in deze tijd extreem streng, omdat de autoriteiten probeerden de zwarte handel in voedsel te beperken door alleen bewezen vakmensen toe te laten tot de officiële marktkanalen. T. Bouwman Marktwezen