Ambtelijk schrijven / Interne memo. 13 oktober 1941. A.W. Rijvoordt (waarschijnlijk een functionaris binnen de gemeentelijke administratie). 13 October 1941 Nº 21/22/3 M.1941 17/10

Den Heer Inspecteur
v/h Marktwezen

Volgens vorige afspraak met de Directie
v/h Marktwezen, wordt van vaartuigen, geladen
met kolen, die voor een instelling of bedrijf
bestemd zijn en daar gelost worden, ook al
is het op de markt, geen marktgeld geïnd.

[handtekening] A.W. Rijvoordt

[Aantekeningen in de linker marge:]
Mededeelen aan portiers
15-10-'41
de Heer Regien
[geparafeerd]
W-10-41 Het document is een korte, zakelijke mededeling betreffende de belastingheffing (marktgeld) op goederenvervoer per as of water binnen een gemeente. De kern van de boodschap is een bevestiging van een uitzonderingsregel: schepen die kolen vervoeren voor specifieke instellingen of bedrijven hoeven geen marktgeld te betalen, zelfs niet als de lossing fysiek op het terrein van de markt plaatsvindt.

De tekst is geschreven in een duidelijk, ambtelijk handschrift dat typerend is voor de vroege 20e eeuw. De aantekening in de marge ("Mededeelen aan portiers") is cruciaal voor de uitvoering; de portiers waren immers degenen die bij de toegangspunten van de markt de gelden moesten innen en op de hoogte moesten zijn van deze vrijstelling. Het document dateert van oktober 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was brandstof, en met name steenkool, van vitaal belang voor zowel de industrie als de verwarming van publieke instellingen (zoals ziekenhuizen of scholen).

De vrijstelling van marktgeld voor deze transporten kan gezien worden als een maatregel om de distributie van essentiële brandstoffen niet onnodig te vertragen of duurder te maken door administratieve lasten. De verwijzing naar "vaartuigen" duidt erop dat het hier waarschijnlijk gaat om een stad met een belangrijke havenfunctie of een uitgebreid grachtenstelsel waar kolen per schip werden aangevoerd (zoals Amsterdam of Rotterdam). De term "Marktwezen" duidt op de gemeentelijke dienst die toezicht hield op de handel en de marktterreinen. A.W. Rijvoordt Marktwezen