Ambtelijke correspondentie (doorslag van een brief). 30 januari 1941. De Directeur van het Marktwezen van de Gemeente Amsterdam (opgelet: de naam is niet getekend, maar de functie staat onderaan). D/HG.

24/2/3 M.

extra [handgeschreven]

30 Januari 1941.

den Heer Districtsvertegenwoordi-
ger voor Bedrijfsorganisatie en
Economische aangelegenheden van de
Nationaal-Socialistische Beweging
in Nederland,
Waldeck Pyrmontlaan 7,
Amsterdam-Zuid.
Wijk 13.

Naar aanleiding van Uw brief van 10 Januari jl. be-
richt ik U het volgende.

A. de plaatsen op de markten te Amsterdam zijn inge-
volge artikel 6 van het Reglement op de Markten: vaste plaat-
sen of losse plaatsen.

De toewijzing van deze plaatsen geschiedt overeen-
komstig het bepaalde in artikel 7 van voornoemd Reglement.
Daaruit volgt, dat vaste plaatshouders vóór voorkeurskaart-
houders en deze vóór ingeschrevenen op de sollicitantenlijst
enz. voor een losse plaats in aanmerking komen. Ten slotte
wordt zoo noodig onder de niet ingeschreven kooplieden ge-
loot. Alleen voor standwerkers geldt deze regeling niet daar
het voor de orde op de markten noodzakelijk is hen op een be-
paald gedeelte te plaatsen. Overigens is de onderhavige rege-
ling voor allen gelijk.

B. Krachtens artikel 27, 3e lid van het Reglement
op de Markten, vastgesteld door den Gemeenteraad, is het,
zonder schriftelijke toestemming van den Directeur van het
Marktwezen, verboden, op de markten andere kramen op te zet-
ten of te hebben, dan die, welke gehuurd zijn van personen,
aan wie door Burgemeester en Wethouders vergunning is ver-
leend om kramen, bestemd om op de markt te worden gebruikt,
aldaar op een anderen dan voor de markt bestemden tijd op te
zetten of te hebben. De bedoelde personen (de kramenverhuur-
ders) betalen ter zake een belasting, het kramengeld, aan de
Gemeente.

Kooplieden, die hun eigen materiaal willen gebrui-
ken, kunnen op schriftelijke aanvraag, van mij vergunning
krijgen, dit materiaal te blijven gebruiken.

C. Over bedoeld lid van het personeel is nog nimmer
een zoodanige klacht ingekomen. Het personeel heeft echter
opdracht steeds met de noodige tact op te treden.

De Directeur, In deze brief reageert de Directeur van het Amsterdamse Marktwezen op een schrijven van de NSB-districtsvertegenwoordiger. De brief is strikt zakelijk en formeel van toon. De directeur zet de vigerende marktverordeningen uiteen om vragen of klachten van de NSB te beantwoorden.

• Punt A verduidelijkt de hiërarchie bij de toewijzing van marktplaatsen. Er is een strikte volgorde van prioriteit: eerst vaste plaatshouders, dan houders van een voorkeurskaart, gevolgd door mensen op de sollicitantenlijst, en pas daarna wordt er eventueel geloot. Hiermee benadrukt de directeur dat de regels "voor allen gelijk" zijn, wat impliceert dat er geen uitzonderingen worden gemaakt voor specifieke (politieke) groepen.
• Punt B gaat in op de logistiek van de marktkramen. Het is verboden om eigen kramen te gebruiken zonder vergunning; men moet huren van geautoriseerde verhuurders die belasting (kramengeld) afdragen aan de stad. Dit is een puur administratieve en financiële regeling.
• Punt C is een reactie op een klacht over een specifiek personeelslid. De directeur verdedigt zijn personeel door te stellen dat er nooit eerder klachten waren en dat zij instructies hebben om met "tact" op te treden. Dit document stamt uit januari 1941, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De NSB probeerde in deze periode haar invloed op het openbare leven en de lokale administratie te vergroten. Marktwezen was een cruciaal onderdeel van de stedelijke economie en voedselvoorziening.

De brief toont de spanning tussen de gevestigde gemeentelijke bureaucratie en de opkomende macht van de NSB. De directeur van het Marktwezen probeert zich te verschuilen achter de bestaande reglementen van de Gemeenteraad om weerstand te bieden aan eventuele pogingen van de NSB om voorkeursbehandelingen voor haar leden af te dwingen of om het beleid te beïnvloeden. De vermelding van "tact" in de omgang met marktkooplieden (die mogelijk NSB-sympathieën hadden of waarbij conflicten ontstonden) is veelzeggend voor de gespannen sfeer op de Amsterdamse markten vlak voor de Februaristaking van 1941. B. Krachtens C. Over Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB