Getypt proces-verbaal of ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen. (Handgeschreven in blauw boven de getypte tekst:)
Nader en uitgebreider rapport
Rech: Zijdervliet.

Rapport.

W. van Ekeren, Oude Waal 29, Amsterdam, standwerker op het Amstelveld heeft zich op Maandag 4 Augustus 1941 tegenover een ambtenaar van de Amsterdamsche Bank, genaamd R.F. Prange, Van Woustraat 73 III alhier, zeer onhebbelijk gedragen. Op genoemden Maandag werd ik te ± 11 uur aangesproken door een heer, die mij verklaarde bezwendeld te zijn met een tube lijm, gekocht bij een koopman op het Amstelveld. Hij toonde mij een tube lijm en twee stukjes leer, welke hij thuis had geprobeerd aaneen te lijmen, maar wat hem niet was gelukt. Hij vroeg mijn bemiddeling, waarop ik hem adviseerde de tube lijm te laten onderzoeken bij de Keuringsdienst van waren. Ik zei hem, dat bedoelde koopman al eenige weken met de tubes lijm werkte en ik nog geen klachten had vernomen, mogelijk bestond er een gebruiksaanwijzing. Op aandrang van genoemde heer verklaarde ik mij bereid met hem naar de betrokken koopman te gaan om de klacht te onderzoeken. Na een korte demonstratie vooraf en na eenig gediscuseer tusschen genoemde heer en van Ekeren wond de laatste zich erg op, greep de bankbeambte hardhandig vast en gooide hem vechtende een eind achteruit. Van Ekeren dreigde met een schoenmakersmes hem te zullen doodsteken. Met behulp van het publiek heb ik van Ekeren van genoemden heer gescheiden en hem vastgehouden tot hij eenigszins was gekalmeerd. Hierop liet hij zich nog in een zeer onbehoorlijke en beleedigenden zin uit tegenover de bankbeambte. Toen deze zich namelijk wilde legitimeeren en tegen van Ekeren zei: "Weet je wie jij voor hebt, ik ben ambtenaar van de Amsterdamsche bank", pakte Van Ekeren weer uit en zei onder andere: "Wat kan mij het schelen vent wie je bent of ben je soms ook van die partij en ben je gestuurd om hier herrie te schoppen" en zich tot het publiek wendend zei Van Ekeren op kleineerende en spottende toon: "Hoort U het, mijnheer is ambtenaar van de Amsterdamsche bank, nu vertrouw ik je heelemaal niet mijnheer de ambtenaar; nu begrijp ik het, wou jij mij daarom bij mijn geld weg halen". (Van Ekeren had namelijk zijn ontvangst op de stal liggen). Nogmaals heb ik van Ekeren tot de orde moeten roepen. Eindelijk gelukte het mij van Ekeren iets te matigen en verklaarde hij zich bereid alsnog aan te toonen, dat zijn lijm goed was. Mijnheer de bankbeambte moest maar zeggen, wat hij gelijmd wenschte, maar de lijm moest ± 20 minuten droogen. De bankbeambte wilde zich hierop verwijderen, voorgevende geen tijd te hebben, waarop Van Ekeren hem weer beetpakte en de man belette zich te verwijderen. Hier moest ik Van Ekeren voor de zooveelste maal tot de orde roepen. Op mijn verzoek is de bankbeambte toen gebleven om het resultaat af te wachten. Van Ekeren lijmde nu twee stukken papier en twee stukken leer aaneen. Na verloop van 20 minuten bleek de lijm niet te houden. Van Ekeren trachtte nu zijn houding te redden, door te verklaren, dat de lijm nog niet genoeg gedroogd had. De bankbeambte was niet bevredigd. De bankbeambte en ik verwijderden ons uit deze groote volksoploop en hij was blij toe, daar hij geruimen tijd het doelwit van Van Ekeren en een gedeelte van het publiek was geweest. Hij wenschte proces-verbaal van het voorgevallene, waarop ik hem heb verwezen naar het bureau Stadhouderskade. Afgezien van het feit of de lijm al dan niet goed is, is dit een zeer onbe-

(Onderaan stempel:) No 24/12/4 M. 1941 * Conflict: Het document beschrijft een escalerend conflict op de markt (Amstelveld) tussen een standwerker (W. van Ekeren) en een klant (R.F. Prange). De aanleiding is een klacht over de kwaliteit van een verkochte tube lijm.
* Geweld en dreiging: De situatie escaleert van een verbale discussie naar fysieke mishandeling (vastgrijpen en wegwerpen) en een doodsbedreiging met een steekwapen (schoenmakersmes).
* Sociaal-politieke lading: Van Ekeren suggereert dat de bankbeambte "van die partij" is (verwijzend naar de NSB). Dit duidt op de politieke spanningen in bezet Nederland, waarbij het beschuldigen van iemand als collaborateur als een zwaar insult werd gebruikt. Ook wantrouwt Van Ekeren de status van de man als bankambtenaar ("nu vertrouw ik je heelemaal niet"), wat wijst op een wantrouwen jegens de gevestigde orde of autoriteit.
* Rol van de rapporteur: De schrijver (waarschijnlijk marktmeester of rechercheur) fungeert als getuige en bemiddelaar die herhaaldelijk moet ingrijpen om fysiek geweld te voorkomen. Dit document stamt uit augustus 1941, ruim een jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De sfeer op straat was grimmig door schaarste en politieke verdeeldheid. Standwerkers op markten stonden vaak onder druk, en producten van inferieure kwaliteit (surrogaat) waren aan de orde van de dag. De verwijzing naar "die partij" illustreert hoe de aanwezigheid van de NSB in het dagelijks leven leidde tot paranoia en agressie bij burgers onderling. Het incident vond plaats op het Amstelveld, een bekende Amsterdamse marktlocatie. De verwijzing naar bureau Stadhouderskade duidt op de betrokkenheid van de Amsterdamse politie. R.F. Prange W. van Ekeren NSB Politie