Formulier voor de opzegging van een vaste marktplaats. Februari 1941. [Gedrukt:] MARKTWEZEN AMSTERDAM
[Gestempeld/Gedrukt:] No. 1095
Dienst Marktwezen
Ondergeteekende [handgeschreven:] B. Polak
houder(~~ster~~) van [handgeschreven:] een [gedrukt:] vaste plaats(~~en~~) No. [handgeschreven:] 43
op de Markt [handgeschreven:] Waterlooplein
wenscht met ingang van [handgeschreven:] 10 - 2 - 41
van deze plaats(en) geen verder gebruik te maken.
AMSTERDAM, [handgeschreven:] 7 - 2 - [gedrukt:] 194 [handgeschreven:] 1
HANDTEEKENING: [handgeschreven:] p/o B Polak-Broer
M.W. 67 1000-12-'40
OPMERKINGEN:
[Handgeschreven:] No 30/7/7
[Paarse stempel:] M. 1941
[Kader rechtsonder:]
Afgevoerd C. W. No. ......
week van [paarse stempel:] 10 FEB. 1941
tot ...... Dit document is een officiële afmelding van een marktkoopman of -vrouw voor een vaste staanplaats op het Waterlooplein in Amsterdam.
* Persoonsgegevens: De opzegging wordt gedaan door B. Polak. De handtekening vermeldt "B Polak-Broer", wat suggereert dat het hier een gehuwde vrouw betreft (of iemand die namens haar tekent, gezien de toevoeging 'p/o' wat 'per order' kan betekenen).
* Locatie en Plaats: Het betreft plaats nummer 43 op de markt aan het Waterlooplein, een historisch hart van de Amsterdamse Joodse buurt.
* Chronologie: De brief is gedagtekend op 7 februari 1941. De opzegging gaat in op 10 februari 1941. De administratieve verwerking (het 'afvoeren') vond plaats in diezelfde week. De datum van dit document (februari 1941) is historisch van cruciaal belang. Amsterdam bevond zich onder Duitse bezetting en de vervolging van de Joodse bevolking intensiveerde in deze periode.
1. Waterlooplein: Dit was de centrale markt in de Joodse wijk. Veel Joodse Amsterdammers waren voor hun levensonderhoud afhankelijk van de handel op deze markt.
2. Anti-Joodse maatregelen: In de maanden voorafgaand aan februari 1941 werden Joodse burgers stelselmatig uit het openbare leven en uit economische posities verdrongen. De opzegging van een marktplaats door een persoon met de achternaam Polak (een veelvoorkomende Joodse naam) in deze specifieke week is hoogstwaarschijnlijk geen toeval, maar een direct gevolg van de uitsluiting van Joden van de markten of de dreigende sfeer in de stad.
3. De Februari-onlusten: Slechts enkele dagen na deze opzegging, op 11 februari 1941, braken er zware rellen uit op en rond het Waterlooplein tussen de WA (weerafdeling van de NSB) en Joodse knokploegen. Dit leidde kort daarna tot de afsluiting van de Joodse wijk en de eerste grote razzia's, die weer de aanleiding vormden voor de Februaristaking op 25 februari 1941.

Dit formulier is daarmee een verstild administratief getuigenis van de systematische ontrichting van het Joodse leven in Amsterdam aan de vooravond van een grote escalatie in de Sjoa. B. Polak W. No Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB WA