Formulier voor de opzegging van een vaste marktplaats. [Linksboven]
MARKTWEZEN
AMSTERDAM

[Rechtsboven]
No. 1096

[Midden]
Dienst Marktwezen

Ondergeteekende [handgeschreven: L. Schaap]
houder(~~ster~~) van [handgeschreven: een] vaste plaats(~~en~~) No. [handgeschreven: 59]
op de Markt [handgeschreven: Waterlooplein]
wenscht met ingang van [handgeschreven: 10 - 2 - 41]
van deze plaats(en) geen verder gebruik te maken.

AMSTERDAM, [handgeschreven: 7 - 2 -] 194[handgeschreven: 1]

HANDTEEKENING :
[handgeschreven: X L. Schaap]

[Linksonder]
M.W. 67 1000-12-'40
OPMERKINGEN :
[stempel/handgeschreven in blauw: N° 30/7/9] [grote paarse stempel: 11. 1941]

[Rechtsonder]
Afgevoerd C. W. No. ........................
week van [stempel: 10 FEB. 1941]
tot ........................................................ Dit document is een officieel bewijs van het beëindigen van de huur van een marktkraam of standplaats door L. Schaap bij de Amsterdamse Dienst Marktwezen. De betrokkene geeft aan vanaf maandag 10 februari 1941 geen gebruik meer te maken van standplaats nummer 59 op het Waterlooplein.

Opvallend is het kruisje voor de handtekening; hoewel dit vaak wijst op analfabetisme, is de naam "L. Schaap" in een geoefend handschrift geschreven, wat suggereert dat het kruisje een administratieve afvinking is. De administratieve verwerking (het "afvoeren") vond plaats in de week van 10 februari 1941. De grote paarse stempel "11. 1941" onderaan kan duiden op een latere archiefregistratie in november 1941, het jaar waarin de uitsluiting van Joden uit het economisch leven in Nederland werd voltooid. De datum van dit document, februari 1941, is van grote historische betekenis. Het Waterlooplein was het hart van de Joodse wijk in Amsterdam en de markt werd grotendeels bevolkt door Joodse handelaren.

In de weken rond de datum van dit document nam de spanning in de Joodse buurt enorm toe. Op 11 februari 1941 (slechts één dag na de ingangsdatum van deze opzegging) werd de Joodse wijk door de Duitse bezetter voor het eerst afgesloten met prikkeldraad na gewelddadige confrontaties tussen de WA (weerbaarheidsafdeling van de NSB) en Joodse knokploegen. Eind februari 1941 zou dit leiden tot de Februaristaking.

Veel Joodse marktkooplieden zagen zich in deze periode gedwongen hun standplaats op te geven vanwege de steeds strenger wordende anti-Joodse maatregelen of uit angst voor de toenemende dreiging. Dit document is daarmee een tastbaar overblijfsel van het proces waarbij Joodse Amsterdammers uit het publieke en economische leven werden verdrongen. L. Schaap W. No Gemeente Amsterdam Marktwezen NSB WA