Getypte doorslag van een brief of kennisgeving. [Handgeschreven in blauw/paars potlood:] Extra

HG.

30/18/2 M.

26 Maart 1941.

den Heer J. Melhado,
Blasiusstraat 46 II,
Amsterdam-Oost.
Wijk 11.

Zwanenburgwal
en Uilenburg.

vrijstelling betaling marktgeld
Zwanenburgwal en Uilenburg.

Zwanenburgwal en Uilenburg

23 Februari 1941

XXXXXXXX Dit document is een administratief afschrift betreffende een besluit over marktgelden in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De geadresseerde, J. Melhado, is een lid van de Portugees-Israëlietische gemeente; de naam Melhado komt veelvuldig voor binnen de Sefardische gemeenschap in Amsterdam.

De kern van de brief is de "vrijstelling betaling marktgeld" voor de locaties Zwanenburgwal en Uilenburg. Dit waren centrale straten in de Amsterdamse Jodenbuurt waar dagelijks markten werden gehouden. Opvallend is de expliciete vermelding van de datum "23 februari 1941". Het document zelf is gedateerd op 26 maart 1941, een maand na de gebeurtenissen waarnaar de referentiedatum verwijst.

Het gebruik van een typemachine en de strakke lay-out duiden op een officiële gemeentelijke of instantie-correspondentie, mogelijk van de marktmeester of een afdeling belast met belastingen en leges. De datum 23 februari 1941 is historisch zeer beladen. Op 22 en 23 februari 1941 vonden de eerste grote razzia's plaats in de Joodse buurt van Amsterdam, waarbij honderden Joodse mannen werden opgepakt en weggevoerd (uiteindelijk naar Mauthausen). Deze gebeurtenissen leidden direct tot de Februaristaking op 25 en 26 februari 1941.

In deze periode werd de Joodse wijk door de bezetter fysiek afgesloten met prikkeldraad en ophaalbruggen (het "Judenviertel"). De markten op de Zwanenburgwal en Uilenburg, die een vitaal onderdeel vormden van het economische en sociale leven in de buurt, raakten hierdoor volledig ontregeld of kwamen stil te liggen. De vrijstelling van marktgelden per 23 februari 1941 is dan ook geen gunst, maar een direct gevolg van het feit dat de normale handel onmogelijk was geworden door het geweld en de beperkende maatregelen van de bezetter. Het document legt een klein radertje vast in de bureaucratische afhandeling van de ontmanteling van het publieke leven in de Joodse wijk.