Handgeschreven brief (verklikkingsbrief). Ondertekend als "Barend Groenteman" (vermoedelijk een pseudoniem of de naam van een concurrent). [Stempel/Kenmerken:]
No 30/26/I M. 1941 4/6 3/1 6. 1940
ni Insp

[Brieftekst:]
Mijn heer heer 't hai ik moet
u schrijven als dat Moos Kohen
alle dagen een plaats in neem
in de vischsteeg. En wij staan
op de markt. U weet wel
als Barendje groenteman het
is dan schellen de politipolitie
op. Maar hij is zoo goochem
als de marktmeester komt dan
loop hij even weg voor wat
moet ik marktgeld betalen En
hij niet.

Ik ondergeteekde
Barend Groenteman

Bij voor baard mij
dank

[Rechtsonder in potlood:]
20? * Inhoud: De schrijver beklaagt zich bij de autoriteiten over een zekere "Moos Kohen" (een duidelijk joodse naam). De klacht behelst dat Kohen dagelijks een illegale staanplaats inneemt in de Vischsteeg zonder marktgeld te betalen, terwijl de schrijver ("Barendje groenteman") wel moet betalen en naar eigen zeggen door de politie wordt lastiggevallen ("schellen"). Zodra de marktmeester verschijnt, zou Kohen zich tijdelijk uit de voeten maken.
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een volks, gebrekkig Nederlands. Er zijn veel spelfouten ("politipolitie", "ondergeteekde", "bij voor baard" in plaats van 'bij voorbaat'). Het woord "goochem" (slim/sluw) is van Jiddische oorsprong, wat ironisch is gezien de context van de verklikking.
* Toon: De toon is rancuneus en gedreven door kleinelijk eigenbelang en jaloezie. De schrijver voelt zich onrechtvaardig behandeld ten opzichte van een concurrent. * Historische periode: De brief is gedateerd op 3 juni 1940, slechts enkele weken na de Nederlandse capitulatie en het begin van de Duitse bezetting.
* Verklikkingscultuur: Dit document is een voorbeeld van de 'kleine' verklikking die tijdens de bezettingsjaren veelvuldig voorkwam. Hoewel de brief primair lijkt te gaan over een economisch geschil (marktgeld), is het noemen van een specifiek joods klinkende naam in deze periode uiterst gevaarlijk. De bezetter moedigde dergelijke meldingen aan om grip te krijgen op de bevolking en de joodse gemeenschap te isoleren.
* Betekenis: Dergelijke documenten illustreren hoe gewone burgers de nieuwe machtsverhoudingen en de anti-joodse sentimenten gebruikten om persoonlijke vetes uit te vechten of economisch voordeel te behalen. Het archiefstempel uit 1941 suggereert dat de brief later door de administratie van de bezetter of de politie is verwerkt of gecategoriseerd. Politie