Administratieve lijst van marktkooplieden.
Origineel
Administratieve lijst van marktkooplieden. 26 november 1941. [Linksboven:]
Waterlooplein
[Rechtsboven:]
26 Nov: 1941
[Stempel in paars:]
№ 30/47/1 M. 1941 2/12
[Handtekening rechtsboven:]
H. de Vries
[Midden:]
Namen van kooplieden welke hun snoer nog niet ingeleverd hebben.
[Linker kolom:]
ᵉˣ №
4 J Druif Markengracht 1
4ᵃ M. v. Velzen Oude Schans 23
7 A Nikkelsberg v. Woustraat 58
13 M. Winnik Muiderstr: 13
24 A. Tromp St. Anth: Br.str: 73
29 S. Speyer Waterloopl: 25
30 A. v. Praag Uiterwaardensh: 142
31 S. Vleeschhouwer Swammerdamstr: 13
35 A Mok Pretoriusstr: 16
38 M. de Beer Swammerd: str: 8
44 S. Lisser Waterloopl: 62
46 J. Degen Molensteeg 13
48 S Huisman Nw: Uilenb: str: 86
52ᵇ J. Polak Nw: Keizersgr: 57
55 S. Naarden Zw: burgw: 19
64 J Biel Joden Br: str: 79
66 B. Koort Raamgr: 12
76 D. Vischjager Nw: Prinsengr: 90
[Rechter kolom:]
78 H. Dresden Rijnstraat 11
93 A. Elzas Nw: Uilenb: str: 72
104 R. Marpurgo Weesperstr 150
105 S. de Hond Rapenb: str: 81
123 S. Slagter Henr: Ronnerpl: 2
129 M. Nikkelsberg Waterloopl: 16
155 J. Polak Rechtboomstr: 95
174 H. Zwart Afrikanerpl: 41
175 C. Polak Majubastr: 63
178 M Lymer Lepelstr: 61
203 J. Barend Weesperstr: 93
204 G. de Vos J. Breestr: 54
206 S. Glasbeek Waterloopl: 99
207 H. Roozelaar 1ᵉ Oosterparkstr: 5
212 J. Swart Waterloopl: 50
254 S. de Leeuw Krugerstr: 19
[Onderaan:]
30/47/2 M [in rood]
J Herz [handtekening]
o.v.p. maar [?]
Briefje 1/12 '41
[Voetnoot linksonder, gedrukt:]
Ventverordening model 15. 10.000-1-'37-388 Dit document is een administratief overzicht van marktkooplieden, waarschijnlijk werkzaam op de markt van het Waterlooplein in Amsterdam. Het betreft een lijst van personen die een "snoer" nog niet hebben ingeleverd. In de context van de marktverordening uit die tijd verwees het "snoer" waarschijnlijk naar het koord waaraan de marktpenning of de vergunning was bevestigd, of een snoer dat werd gebruikt om de afmetingen van een marktkraam af te bakenen.
De lijst is zeer gestructureerd met registratienummers (№), namen en adressen. De aantekeningen onderaan de pagina ("Briefje 1/12 '41") suggereren een administratieve opvolging enkele dagen na de datering van de lijst. De datum van het document (26 november 1941) is cruciaal voor de historische context. Dit is tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Een zeer groot deel van de namen op deze lijst is van Joodse afkomst (bijv. Polak, Elzas, Speyer, Nikkelsberg, Marpurgo). Ook de adressen concentreren zich in de Joodse buurt van Amsterdam (Waterlooplein, Jodenbreestraat, Nieuwe Uilenburgerstraat).
In 1941 werden de anti-Joodse maatregelen door de bezetter steeds strenger. Vanaf begin 1941 werden Joodse marktkooplieden steeds vaker geweerd van reguliere markten en werden er specifieke "Joodse markten" ingesteld. Deze lijst is een direct bewijs van de bureaucratische controle die de bezetter en de meewerkende gemeentelijke instanties uitoefenden op de Joodse bevolking en hun economische middelen. Het niet inleveren van het "snoer" kan duiden op het beëindigen van hun legale handelspraktijken of de overdracht naar de gesegregeerde markten.