Medisch attest / Verklaring van ziekte.
Origineel
Medisch attest / Verklaring van ziekte. I. Bloch, Arts (Kloveniersburgwal 53, Amsterdam). [Gedrukt briefhoofd]
I. BLOCH
ARTS
KLOVENIERSBURGWAL 53
Telefoon 35625
[Handgeschreven rechtsboven, blauw potlood/inkt]
5 – 12 – 41 / 48
[Handgeschreven hoofdtekst]
R [doorgestreept met krul]
E Polak Theij wegens ziekte
voorlopig niet op de
markt staan
[Paarse stempel midden]
№ 30/51/1 M. 1941 9/12
[Linksonder]
W.gel: J
V.k.k: 170
[Midden-rechts, diverse aantekeningen]
[Doorgestreept: Insp]
uitstel tot: ?
m 6 / 3 [onleesbaar] 12/12 '41
m.i. Insp.
[Rechtsonder]
Gezien
12-12-41
[onleesbare handtekening, mogelijk ‘Aeltren’] Dit document is een medische verklaring van dr. Isidoor Bloch ten behoeve van E. Polak Theij. De tekst stelt dat de patiënt "wegens ziekte voorlopig niet op de markt staan" kan. In december 1941 was dit een cruciale verklaring; Joodse marktkooplieden waren onderworpen aan strenge restricties en medische attesten waren nodig om afwezigheid te rechtvaardigen bij de Joodse Raad of de bezettingsautoriteiten.
De diverse administratieve toevoegingen (de paarse stempel en de codes "W.gel: J" en "V.k.k: 170") wijzen op een systematische verwerking door de Joodse Raad. De code "W.gel: J" staat waarschijnlijk voor een administratieve indeling (Joodse status/woonsituatie). De datum 9/12 in de stempel geeft het moment van verwerking aan, terwijl de krabbel rechtsonder ("Gezien 12-12-41") de uiteindelijke goedkeuring door een controleur of inspecteur (Insp.) markeert. Het document dateert uit een periode waarin de Joodse gemeenschap in Amsterdam steeds verder werd geïsoleerd. Dr. Isidoor Bloch (1876-1943), die de verklaring tekende, was een bekende Joodse arts die later zelf slachtoffer werd van de Holocaust (hij werd in 1943 vermoord in Sobibor).
Dergelijke briefjes vormden een papieren verdedigingslinie tegen tewerkstelling of sancties. Voor marktkooplieden, die al beperkt waren tot specifieke markten, betekende ziekte niet alleen een verlies van inkomen, maar ook een risico op administratieve onzichtbaarheid, wat gevaarlijk kon zijn. De term "Theij" achter de naam Polak is waarschijnlijk een toevoeging om de tak van de familie aan te duiden (bijvoorbeeld 'Theodorus-zoon'), gebruikelijk in de Amsterdamse Joodse buurt om verschillende personen met dezelfde naam te onderscheiden. E. Polak I. Bloch