I. Bloch

Medische verklaring op officieel briefhoofd.

Het document betreft een kort ziekteattest, opgesteld door Dr. I. Bloch. De inhoud is zakelijk: hij bevestigt dat de heer K. Arons en mevrouw M. S. Arons-Plotske ziek zijn. De toevoeging onderaan in rood potlood ("plaatsen Nieuwmarkt 47-48") duidt erop dat dit briefje als officieel bewijsstuk is ingediend bij de gemeentelijke marktinstantie. Hiermee konden de marktkraamhouders hun afwezigheid op hun vaste standplaatsen (nummers 47 en 48) op de Nieuwmarkt rechtvaardigen, teneinde hun vergunning of rechten te behouden. Het getal '2' in het midden is waarschijnlijk een administratieve markering voor het aantal zieke personen of het aantal dagen/weken.

Medische verklaring op briefpapier van een arts.

Het document is een korte medische verklaring, geschreven op het officiële praktijkpapier van dr. Isia Bloch. De tekst is zakelijk en functioneel: de arts stelt vast dat zijn patiënte, "Mej. Arons", wegens ziekte haar werk op de markt niet kan uitoefenen. De briefkop bevat de praktijkgegevens van de arts aan de Kloveniersburgwal 53 in Amsterdam. De grote letter **R** aan de linkerzijde staat traditioneel voor *Recipe* (recept), maar werd door artsen vaak als standaard briefpapier gebruikt voor diverse korte verklaringen of attesten. Het handschrift is een vlot lopend cursief dat kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw.

Medisch attest / Verklaring van ziekte.

Dit document is een medische verklaring van dr. Isidoor Bloch ten behoeve van E. Polak Theij. De tekst stelt dat de patiënt "wegens ziekte voorlopig niet op de markt staan" kan. In december 1941 was dit een cruciale verklaring; Joodse marktkooplieden waren onderworpen aan strenge restricties en medische attesten waren nodig om afwezigheid te rechtvaardigen bij de Joodse Raad of de bezettingsautoriteiten. De diverse administratieve toevoegingen (de paarse stempel en de codes "W.gel: J" en "V.k.k: 170") wijzen op een systematische verwerking door de Joodse Raad. De code "W.gel: J" staat waarschijnlijk voor een administratieve indeling (Joodse status/woonsituatie). De datum 9/12 in de stempel geeft het moment van verwerking aan, terwijl de krabbel rechtsonder ("Gezien 12-12-41") de uiteindelijke goedkeuring door een controleur of inspecteur (Insp.) markeert.

Medische verklaring (doktersattest) op officieel briefpapier.

Dit document is een medisch bewijsstuk waarin Dr. Bloch verklaart dat zijn patiënt, O. Vischjager, tijdelijk arbeidsongeschikt is. De opbouw van het document toont de bureaucratische weg die een dergelijk briefje aflegde: * **Medisch:** De arts stelt de verklaring op 5 mei op. Het symbool $\mathcal{R}$ (Recipe) is traditioneel voor medische voorschriften, maar wordt hier gebruikt voor een officiële verklaring. * **Administratief:** Het document is op 13 mei (acht dagen later) ingediend bij een administratieve instantie. De notitie "heeft persoonlijk dit briefje afgegeven" benadrukt dat de patiënt op dat moment nog in staat was zich vrij door de stad te bewegen. * **Registratie:** De afkorting "inschr." (inschrijving) in rood en de codes "W: pl: pl: n: 85." wijzen op de verwerking in een kaartsysteem of register. De doorhaling van "gebracht" ten gunste van "afgegeven" duidt op een behoefte aan terminologische nauwkeurigheid in de administratie.

Medische verklaring op briefpapier van een arts.

Dit document is een medische attestatie uit de Tweede Wereldoorlog, opgesteld door de Joodse arts Isidor Bloch. De kern van het bericht is de mededeling dat de patiënt, M. Polak, "wegens ziekte bedlegerig" is. Het meest opvallende kenmerk is de grote paarse stempel met het nummer **M. 1042**. Dit is een officieel stempel van de Geneeskundige Dienst van de Joodsche Raad voor Amsterdam. In de context van de bezettingsjaren, en specifiek in september 1942 (toen de deportaties in volle gang waren), diende zo'n verklaring vaak als bewijslast om een 'Sperre' (vrijstelling of uitstel van deportatie) te verkrijgen of te behouden op medische gronden. De aantekening "W. plein" verwijst naar het Weesperplein, waar het hoofdkantoor van de Joodsche Raad en hun medische dienst gevestigd waren. "pl: n^o: 141" is waarschijnlijk een registratienummer of dossiernummer van de Joodsche Raad.

Medisch attest / Doktersverklaring.

* **Inhoud:** Dr. Bloch verklaart dat zijn patiënte, mevrouw P. Gobets-van Brink, vanwege ziekte voorlopig niet in staat is om te werken. * **Terminologie:** De aanduiding "Registrant 146" is opvallend. Gezien de context van 1942 en de achtergrond van de arts (zie Context), verwijst dit zeer waarschijnlijk naar een registratienummer bij de Joodsche Raad of een vergelijkbare instantie die toezag op de inzet van Joodse burgers. * **Authenticatie:** Het paarse stempel ("M. 1942") en de schuine aantekening onderaan wijzen op een ambtelijke verwerking. De afkorting "G.G. & G.D." staat voor de Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst van Amsterdam. De verklaring van de particuliere huisarts werd dus getoetst door de gemeentelijke keuringsdienst, waarschijnlijk om te bepalen of een vrijstelling van werk (of deportatie voor werkverruiming) gerechtvaardigd was.

Administratieve achterzijde van een officieel document (waarschijnlijk een doktersverklaring).

Het document betreft een officiële vistering of goedkeuring door een inspecteur. De paarse stempel "GEZIEN DE INSPECTEUR" geeft aan dat het voorliggende document (waarvan wij hier de achterzijde zien) is gecontroleerd en geaccordeerd door een toezichthoudende instantie. De doordruk in spiegelbeeld bovenaan onthult de afzender van het oorspronkelijke document: **I. Bloch, Arts**, gevestigd aan de **Kloveniersburgwal 58** te Amsterdam. Het telefoonnummer 33932 is een oud Amsterdams nummer. De handtekening "v. Dekker" behoort toe aan de betreffende inspecteur of een gemachtigde ambtenaar.

Medisch attest / doktersverklaring.

Dit document is een korte medische verklaring van de Amsterdamse arts Isidor Bloch. Hij verklaart dat zijn patiënt, de heer Eduard Leeuw, vanwege ziekte niet in staat is om de "marktverkoop" bij te wonen. De letter 'R' linksboven staat traditioneel voor *Recipe* (recept), maar wordt hier gebruikt als aanduiding voor een doktersvoorschrift of verklaring. Onderaan het document staat de handtekening van de arts en een latere aantekening "Gez. [Gezien] Haarfijn", vermoedelijk door een controleur of ambtenaar. Het grote paarse stempel met de letter 'M' (mogelijk verwijzend naar de afdeling Marktwezen van de gemeente) en het dossiernummer suggereert dat dit briefje officieel is ingediend om een verzuim te rechtvaardigen. De verwerkingstijd tussen de uitschrijving (16 nov) en de stempel (26 nov) bedraagt tien dagen.

Getypte lijst met persoonsgegevens, handelswaar en locaties.

Dit document is een administratieve lijst van Joodse marktkooplieden in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De lijst is opgesteld door het stadsbestuur (Stadhuis) in februari 1942. De kolom "Artikel" toont dat de handel zich voornamelijk richtte op levensmiddelen (vis, fruit, ijs) en bloemen. Enkele observaties: * **Afkortingen:** "t/o" betekent *tegenover*; "hs" betekent *huis* (begane grond); "perc." staat voor *perceel*; "id." (*idem*) verwijst naar het artikel in de rij erboven. * **Doorhaling:** De naam van I. Blog is met een horizontale lijn geschrapt, wat kan duiden op het intrekken van de vergunning of een wijziging in de status van de betreffende persoon. * **Locaties:** De standplaatsen bevinden zich door de hele stad, van de Nieuwmarkt tot de Weesperzijde en Amsterdam-Noord (Mosplein). * **Demografie:** De lijst bevat zowel mannen als vrouwen (zoals Sara Bacharach en Sara Biet-Schelvis).

Medische verklaring (doktersattest).

* **Inhoud:** Dr. Isidor Bloch verklaart dat zijn patiënte, mevrouw E. Monowitz-Frens, vanwege gezondheidsproblemen hulp nodig heeft bij haar werkzaamheden. * **Schrift:** Een vlot, enigszins gehaast dokters handschrift in blauwe inkt op voorbedrukt briefpapier. * **Adressering:** De patiënte woonde in de Peperstraat 6 op de tweede verdieping. Dit was een straat in de Amsterdamse Jodenbuurt (nabij de Valkenburgerstraat). * **Opmerking:** De letter 'R' linksboven staat traditioneel voor *Recipe* (recept), maar wordt hier op standaard briefpapier gebruikt voor een verklaring.

# TRANSCRIPTIE [Links bovenin een klein merkje, mogelijk een 'i' of vinkje] Molenaar 'B <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> <s>IIII</s> 16/12 '43 Markt Dapperstraat B [onderstreept]

Franschman Isaäc geb 10-5-'99 van Rustenb str. 77 II naar Chr. de Wetstraat 16.

- 3 -

**VI.**

. . . . . . . | " 100 " | " 5.- | | UIEN B. | . . . . . . . . . . . . . | " 100 " | " 4.50 | z.o.z. (A) 19026 - '41 - K 983