Medische verklaring (doktersattest) op officieel briefpapier. Dr. I. Bloch, gevestigd aan de Kloveniersburgwal 53, Amsterdam. [Gedrukt briefhoofd]
I. BLOCH
ARTS
KLOVENIERSBURGWAL 53
Telefoon 35625

[Handgeschreven tekst hoofdgedeelte]
5 - 5 - 42 [rechtsboven:] 4/13

$\mathcal{R}$
De heer O. Vischjager,
N Prinsengracht 90, mag
wegens ziekte voorloopig
niet werken
[Handtekening: Bloch]

[Administratieve aantekeningen onderaan]
[Rechts midden:] ontv. 13/5 '42

W: pl: pl: n: 85.
heeft persoonlijk dit briefje
~~gebracht~~ afgegeven.
J.R. [in rood:] inschr. Dit document is een medisch bewijsstuk waarin Dr. Bloch verklaart dat zijn patiënt, O. Vischjager, tijdelijk arbeidsongeschikt is. De opbouw van het document toont de bureaucratische weg die een dergelijk briefje aflegde:
* Medisch: De arts stelt de verklaring op 5 mei op. Het symbool $\mathcal{R}$ (Recipe) is traditioneel voor medische voorschriften, maar wordt hier gebruikt voor een officiële verklaring.
* Administratief: Het document is op 13 mei (acht dagen later) ingediend bij een administratieve instantie. De notitie "heeft persoonlijk dit briefje afgegeven" benadrukt dat de patiënt op dat moment nog in staat was zich vrij door de stad te bewegen.
* Registratie: De afkorting "inschr." (inschrijving) in rood en de codes "W: pl: pl: n: 85." wijzen op de verwerking in een kaartsysteem of register. De doorhaling van "gebracht" ten gunste van "afgegeven" duidt op een behoefte aan terminologische nauwkeurigheid in de administratie. De context van dit document is de Jodenvervolging in bezet Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog:
1. De Arts: Dr. Isaac Bloch was een Joodse arts. In 1942 was het Joodse artsen door de bezetter verboden om niet-Joodse patiënten te behandelen. Zijn praktijk aan de Kloveniersburgwal lag midden in de Joodse buurt.
2. De Patiënt: De heer O. (waarschijnlijk Salomon) Vischjager woonde aan de Nieuwe Prinsengracht, een straat waar in 1942 zeer veel Joodse Amsterdammers woonden.
3. Dwang en Vrijstelling: In mei 1942 was de druk op de Joodse bevolking om deel te nemen aan de "werkverruiming" (dwangarbeid in werkkampen) groot. Medische verklaringen zoals deze waren voor veel mensen een cruciaal, zij het vaak tijdelijk, middel om vrijstelling ("Sperre") te krijgen van tewerkstelling of deportatie.
4. De Joodse Raad: De administratieve krabbels en de wijze van registratie suggereren sterk dat dit briefje is ingeleverd bij een afdeling van de Joodse Raad voor Amsterdam, die de administratie rondom arbeidsinzet en vrijstellingen voor de bezetter moest uitvoeren. De code "W" zou kunnen verwijzen naar een specifieke afdeling (zoals 'Westerbork' of 'Werkverruiming'). I. Bloch O. Vischjager