J.F. Hillegers
Bekijk Verhaal ➔AI-Synthese 33
J.F. Hillegers was een marktkoopman die aanvankelijk vis verkocht op de Vischmarkt en later (vanaf 1940) zijn beroep herstelde als groenten- en fruitverkooper. Hij had standplaatsen op de Waterlooplein, Uilenburg en Ten Katemarkt. In 1942 kreeg hij een officiële aanzegging om zijn visvoorraad persoonlijk te verkopen op zijn vaste standplaats aan de Ten Katemarkt. In 1943 werd hij ingeschreven op distributielijsten voor aal (paling) op de Waterlooplein. Het lotgevallenpatroon toont een overgang van vis naar groente/fruit en specifieke administratieve controles.
Lotgevallen
Handel
Archiefdocumenten
Getypt rapport op een kaart of strook papier.
Dit document is een ambtelijk rapport over een verzoek tot beroepswijziging binnen de straathandel. De heer Hillegers wil, na zeven jaar als visboer (venter) gewerkt te hebben, terugkeren naar de handel in groenten en fruit. De reden hiervoor is economisch van aard: door de oorlogsomstandigheden in september 1940 is er een tekort aan vis ("aanvoer van visch thans zeer gering"). De controleur heeft de achtergrond van Hillegers nagetrokken bij handelaren op de Centrale Markt en adviseert positief. Het document bevat diverse administratieve kenmerken, zoals een dossiernummer-stempel en een handgeschreven besluit ("Geen bezwaar") van een superieur, gedateerd op 21 september 1940.
Getypte brief (doorslag) met handgeschreven kanttekeningen.
* **Inhoud:** De brief is een officiële aanzegging aan een marktkoopman, de heer J.F. Hillegers. Hij wordt gesommeerd om zijn toegewezen visvoorraad voortaan weer persoonlijk te verkopen op zijn vaste standplaats aan de Ten Katemarkt in Amsterdam. * **Kernboodschap:** De nadruk ligt op de term "persoonlijk". Dit duidt erop dat het de koopman blijkbaar was toegestaan (of dat hij het noodgedwongen deed) om de verkoop door anderen te laten doen, maar dat deze vrijstelling of praktijk per direct wordt beëindigd. * **Administratieve details:** De codes "27/18/1 M." en "Wijk 19 A" zijn interne dossiernummers van de Amsterdamse marktdienst. De handgeschreven tekst "ter Vischm." rechtsboven verwijst naar de Vischmarkt, de plek waar de visdistributie aan de handelaren plaatsvond.
Document
Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---
Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
* **Doel:** Het document dient als registratie voor de toewijzing of distributie van aal (paling) aan handelaren of particulieren. Gezien de grote hoeveelheden (tot 50 kg per persoon) betreft het vermoedelijk een toewijzing aan visverkopers of winkeliers. * **Kwantiatieve gegevens:** De meest voorkomende toewijzing is 20 kg. De maximale toewijzing is 50 kg (o.a. Boekelman, Bommels, Botter-Jansen, De Groot, Huisman). * **Annotaties:** * Doorhalingen bij *A. Alessij Jr.* en de familie *Drieshuizen* duiden op annuleringen van de toewijzing. * Handgeschreven toevoegingen onderaan kolommen (*C. Biesenbeek ter Voort*, *J.J. Huisman*) wijzen op late inschrijvingen. * De toevoeging "in steun" bij *M.M. Gerber-Fransen* kan duiden op een sociale context of een specifieke regeling. * **Identificatie:** Namen als *Goudsketting* en *Elsas* zijn historisch vaak geassocieerd met de Joodse gemeenschap in Nederland. Vermeldingen van "P.C. Hooftstr." en "Middenweg" wijzen sterk in de richting van Amsterdam als locatie.
Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.
* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.
Postkaart (adreszijde).
De kaart is een alledaags poststuk uit de late oorlogsperiode in Nederland. Opvallend zijn de grote paarse stempels bovenin (**Nº 46 A/144/1** en **M. 1944**), die duiden op een administratieve verwerking buiten de normale postgang om, mogelijk gerelateerd aan distributiebescheiden of een andere overheidsinstantie. De handgeschreven datum "24/7" is waarschijnlijk de datum van ontvangst of verwerking door de betreffende instantie. De adressen bevinden zich beide in Amsterdam-West (Staatsliedenbuurt en omgeving Jan van Galenstraat). De handschriften zijn representatief voor de schrijfstijl van het midden van de 20e eeuw, met een duidelijke 'sütterlin'-invloed in sommige letters.
Archieflijst-vermeldingen
Getypte administratieve lijst van personen met persoonsgegevens en marktlocaties.
| J.F.Hillegers | 28-4-95 | v.d.Hoopstraat 22 I | " | 1-6-42 |
Getypte distributielijst met handgeschreven aantekeningen en correcties.
| C. Brinkhuizen | 40 | J.F. Hillegers | 20 |
Koopliedenlijsten
Uilenburg — standplaats A
Uilenburg — standplaats A
Waterlooplein — standplaats A
Waterlooplein — standplaats A
Onbekend
Waterlooplein — standplaats " 1-6-42
Waterlooplein — standplaats J
Waterlooplein — standplaats Ten Katestr
Relevante Archieffragmenten
# DOCUMENT INFO * **Type document:** Brief / Ambtelijke mededeling * **Plaats en datum:** Amsterdam (A'dam), 29 juli 1942 * **Betrokkene:** J.F. Hillegers (geboren 25 april 1895) * **Onderwerp:** Verplichting tot persoonlijke verkoop van vis op de marktplaats * **Annotaties:** Latere aantekening in rood potlood gedateerd 27/10/47
# TRANSCRIPTIE A'dam, 29/7 1942 J. F. Hillegers (25/4 1895) Hiermede deel ik U mede, dat U vanaf heden Uw toewijzingen visch op de Vischmarkt alhier weer persoonlijk moet verkoopen op Uw marktplaats ter Kalkkaai. [in rood potlood:] 27/10/47 [paraaf] 3 doorcl.
# TRANSCRIPTIE J. F. Hilligers geb. 28-4-'05 Venloseweg. 9-99. Bloemen & planten Werk _______________________ na Hospstr. 212 II p 26-11-'41 10-12 [onleesbaar, mogelijk paraaf of 'vink'] _______________________
# TRANSCRIPTIE R A P P O R T J.F.Hillegers,oud 45 jaar en wonende v.d.Hoopstraat 22 alhier,verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.Hij verklaart ongeveer twintig jaar en tot 1933,zij het niet onafgebroken,in de betrokken handel werkzaam te zijn geweest.Verschillende op de Centr:Markt gevestigde verklaaren mij desgevraagd voorheen met Hillegers zaken te hebben gedaan. Van...
# TRANSCRIPTIE [Stempel/Kenmerk:] **Nº 2/3/112 / M. 1339 27/7** **Rapport.** J.Hillegers.Sr, oud 56 jaar en wonende Nw.Leliestraat 2, alhier, verzoekt om eem erkenning als kleinhandelaar in groente en fruit. Hillegers heeft van 1935 tot 1938 toegang tot de Centr:Markt gehad als kooper. Vanaf 1 November 1934 tot 27 Maart 1937 is hij in het bezit geweest van een ventvergunning onder serie 23 No 2...