Handgeschreven brief 1941 (volgens stempel/kenmerk) B. Polak, Kl. Houtstraat 54, Haarlem Dienst van het Marktwezen, Amsterdam Nº 31/12/1 M.1941 47/2

[Rechtsboven, handgeschreven:] m. Insp. [?]

Aan het Marktwezen Amsterdam

Mijne Heeren

Met deze doe ik u weten als dat ik voorlopig geen Maandagsmarkt meer ken bezoeken, wegens gebrek aan handel.

indien de Textielhandel weer in ruimere mate aangevoerd wordt, hoop ik weer van mijn staanplaats gebruik te zullen maken, doch momenteel ontvang ik bijna geen goederen.

Verblijft inmiddels
Hoogachtend
B. Polak

Kl = Houtstraat 54
Haarlem

in Arbeidskleeding In deze zakelijke brief informeert de heer B. Polak de Amsterdamse marktautoriteiten dat hij voorlopig niet meer op de maandagmarkt zal verschijnen. De expliciete reden is een gebrek aan handelswaar; hij geeft aan vrijwel geen goederen meer geleverd te krijgen. Hij handelt specifiek in "arbeidskleeding". Polak houdt de deur open voor een terugkeer zodra de aanvoer van textiel weer genormaliseerd is. Het taalgebruik is formeel en beleefd ("Mijne Heeren", "Verblijft inmiddels Hoogachtend"), passend bij de tijdgeest. De brief is gedateerd in 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Deze context is cruciaal voor het begrijpen van de situatie. De afzender, B. Polak, draagt een veelvoorkomende Joodse achternaam. In 1941 werden de anti-Joodse maatregelen in Nederland snel verscherpt. Joodse handelaren kregen te maken met uitsluiting, beperkingen in toelevering door niet-Joodse bedrijven en uiteindelijk een verbod op het uitoefenen van hun beroep op openbare markten.

Hoewel de brief "gebrek aan handel" als reden opgeeft, was dit in 1941 vaak geen gewone economische tegenslag, maar het resultaat van de bewuste verstikking van Joodse ondernemingen (de zogenaamde 'Ariërisering'). De Kleine Houtstraat in Haarlem, waar de afzender woonde, was bovendien een straat met een aanzienlijke Joodse populatie. De brief vormt hiermee een stille getuige van de wijze waarop de bezetting en de Jodenvervolging de dagelijkse economische realiteit van kleine zelfstandigen onmogelijk maakten.