Handgeschreven brief (verzoekschrift). 30 april 1941. L. Appelboom. № 33/34/1 M.1941 1/5

A’Dam 30-4 – 1941

Weled. Heer!

Hiermede verzoek ik u, mij uitstel te willen verlenen voor mijn aangewezen plaats op de Westerstraat.
Redenen zijn de tijdsomstandigheden in aanmerking genomen het op dit oogenblik onmogelijk is mij in de manufactuurhandel te begeven.
Ik hoop dat u mij dit verzoek zult toestaan.
bij voorbaat mijn dank.

Hoogachtend
L. Appelboom
Tugelaweg 61 III
Amsterdam O. In deze brief verzoekt L. Appelboom om uitstel voor het innemen van een hem toegewezen marktplaats op de Westerstraat in Amsterdam. De schrijver geeft aan dat het door de huidige "tijdsomstandigheden" onmogelijk is om op dat moment te starten in de manufactuurhandel (de handel in textielwaren en stoffen).

De brief is formeel van toon, maar de onderliggende boodschap is er een van noodzaak of onmacht. De term "tijdsomstandigheden" is een veelvoorkomend eufemisme in correspondentie uit de bezettingsjaren om te verwijzen naar de beperkingen en gevaren die voortvloeiden uit de Duitse bezetting en de daarmee gepaard gaande anti-Joodse maatregelen. De datum van de brief, 30 april 1941, plaatst het document midden in de periode waarin de Duitse bezetter de druk op de Joodse bevolking in Amsterdam drastisch opvoerde. De Tugelaweg in de Transvaalbuurt was een straat waar op dat moment zeer veel Joodse Amsterdammers woonden.

De Westerstraat was (en is) een bekende marktlocatie. In 1941 werden Joodse marktkooplieden echter steeds vaker geconfronteerd met beperkingen. Vanaf begin 1941 werden Joden stapsgewijs uit het openbare economische leven geweerd; in mei 1941 (vlak na deze brief) werd het Joden verboden om markten te bezoeken of daar handel te drijven, behalve op speciaal aangewezen "Jodenmarkten".

Onderzoek in historische bronnen (zoals het Joods Monument) bevestigt dat Leon Appelboom (geboren in 1904) op het adres Tugelaweg 61-III woonde. Hij was inderdaad koopman van beroep. Deze brief is een direct getuigenis van hoe een individuele ondernemer probeerde te navigeren door de bureaucreatie van het Marktwezen, terwijl de wereld om hem heen door de bezetting en vervolging onherstelbaar veranderde. L. Appelboom Marktwezen