Afschrift van een brief. 18 november 1941. J. Duyvis & Zoon's Koffie en Productenhandel N.V., Afdeling Vischbedrijf (Monnikendam). No.46A/132/1 M.1941 29/11 AFSCHRIFT.

No.1081 L.M.1941.
Monnikendam, 18 Nov. 1941.

J.Duyvis & Zoon's
Koffie en Producten- Den Weled.Heer
handel N.V. Afd. Wethouder van Levensmiddelen.
Vischbedrijf. Amsterdam.

Weled.Heer,
Hiermede vragen wij beleefd Uw aandacht voor het volgende.
Vanaf 20 Octo. heeft Burgemeester en Wethouder goedgevonden onze firma ventvergunningen te verstrekken voor het verkoopen tegen lagere prijzen dan in de winkels gevraagd worden van gerookte visch. Nu vervoeren wij onze visch van Monnikendam naar Amsterdam per autovrachtrijder Duif ter distributie aan onze venters. Deze venters hebben hun bakfiets gestald in een fietsenstalling nabij de vischmarkt. Onze vrachtrijder heeft voor vele vischhandelaren visch op de markt te lossen en lost ook onze visch op de ~~markt~~ vischmarkt, aangezien onze kisten niet altijd achteraan staan om op een andere plaats gelost te kunnen worden. De marktmeester nu verlangt van ons marktgeld. Aangezien wij regelmatig tot nu toe minstens 10 kisten per dag distribueeren kost dit dagelijks ca. $f$ 1,-, welke kosten de vischprijs noodeloos berhoogen.
Wij verhandelen geen visch op de vischmarkt of in de omgeving van de markt, doch verdeelen alleen de kisten met visch onder onze venters, die in onze dienst tegen vast salaris werken. Gezien de aard van ons bedrijf en ons streven de Amsterdamsche bevolking goedkoop van gerookte visch te voorzien, verzoeken wij U beleefd maatregelen te willen treffen, opdat wij in het vervolg vrij gesteld worden van het betalen van marktgeld.
Met vertrouwen Us spoedige beslissing tegemoetzien, teekenen wij

                                    Hoogachtend,
                               p/a J.Duyvis & Zoon's
                               Koffie en Productenhan-
                                        del N.V.
                               w.g.onleesbaar. *   **Kern van het verzoek:** De firma J. Duyvis & Zoon's verzoekt om vrijstelling van het betalen van marktgeld aan de marktmeester in Amsterdam.

• Argumentatie:
  1. De firma handelt niet op de markt; de vischmarkt wordt enkel gebruikt als logistiek overslagpunt omdat de vrachtwagen daar toch al moet lossen voor andere handelaren.
  2. De vis wordt direct overgedragen aan eigen "venters" (werknemers in loondienst) die de vis elders in de stad verkopen.
  3. Het extra marktgeld ($f$ 1,- per dag) drijft de prijs van de vis onnodig op.
• Maatschappelijk belang: De firma benadrukt dat zij een vergunning hebben om vis onder de winkelprijs te verkopen, wat in het belang is van de Amsterdamse bevolking ("goedkoop van gerookte visch te voorzien").
• Taalgebruik: Formeel en eerbiedig ("Weled.Heer", "beleefd Uw aandacht"), typerend voor zakelijke correspondentie uit de vroege 20e eeuw. Dit document stamt uit november 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De voedselsituatie was in deze periode precair en de distributie van levensmiddelen stond onder streng toezicht van de overheid (de Wethouder van Levensmiddelen).

Het bedrijf J. Duyvis & Zoon’s (tegenwoordig vooral bekend van de noten en zoutjes) was destijds breder actief in de handel van koloniale waren en, zoals hier blijkt, ook in de vishandel vanuit Monnikendam. De "venters" met bakfietsen waren een essentieel onderdeel van het distributienetwerk om de bevolking in de woonwijken te bereiken. De nadruk op lage prijzen in de brief wijst op de sociale noodzaak en de prijsbeheersing die tijdens de oorlogsjaren van groot belang waren. Het feit dat dit een "Afschrift" is, duidt erop dat dit document is opgenomen in een officieel archiefdossier van de gemeente of de betreffende instantie voor voedselvoorziening. J. Duyvis N.V. Afd