Handgeschreven verzoekschrift.
Origineel
Handgeschreven verzoekschrift. 12 december 1941 (datum stempel), afgehandeld op 17 december 1941. J.J. Tak, Daniel Stalpertstraat 93-I, Amsterdam. Vermoedelijk de Dienst Marktwezen van de gemeente Amsterdam (gelet op de letter 'M' in de stempel). [Linksboven, doorgehaald:] Inschrijven
[Rechtsboven, onderstreept:] afwijzen
Hier mee de verzoek ik u
voor en toewijzing voor
revier vis. ik heb in 1938
in vis gedaan en had
mijn vis van hansen enz
ik heb en vaste standplaats
in de albert cuyp straat
mijn
[Stempel in paarse inkt:] Nº 46A/173/1 M. 1941 12/12
Hoogachtent
J. J. Tak
Dan. Stalpertstraat
Amsterdam 93. I
[Rechtsonder, handgeschreven notitie:] modelbrief / afwijzen / D [geparafeerd] 17/12/41
[Rechtsonder, in rode inkt geschreven:] 46A/173/217 Het document is een getuigenis van de dagelijkse administratieve werkelijkheid in bezet Amsterdam. Enkele opvallende zaken:
* Taalgebruik: De brief is geschreven in een eenvoudig, deels fonetisch Nederlands. De schrijver gebruikt "en" waar "een" bedoeld wordt ("en toewijzing", "en vaste standplaats") en spelt "riviervis" als "revier vis". De afsluiting "Hoogachtent" bevat een d/t-fout. Dit wijst op een schrijver uit de sociaal-economische klasse van de marktkooplieden van die tijd.
* Argumentatie: De afzender probeert zijn recht op een toewijzing te bewijzen door aan te tonen dat hij reeds ervaring heeft ("in 1938 in vis gedaan"), een vaste leverancier had ("hansen enz.") en een vaste plek op de Albert Cuypstraat bezit.
* Besluitvorming: De ambtelijke verwerking is zichtbaar in de kantlijnen. Hoewel er linksboven "Inschrijven" werd genoteerd, is dit later doorgehaald. Het uiteindelijke besluit was "afwijzen". De term "modelbrief" suggereert dat dit document werd bewaard als standaardvoorbeeld voor het afhandelen van dergelijke verzoeken. De brief is geschreven in december 1941, ruim anderhalf jaar na het begin van de Duitse bezetting. In deze periode was de schaarste aan goederen groot en was de distributie van levensmiddelen aan strikte regels gebonden. Voor het verkopen van vis op de markt was een officiële toewijzing of vergunning van het Marktwezen nodig.
De Daniel Stalpertstraat, waar J.J. Tak woonde, ligt in de Pijp, een volksbuurt die direct grenst aan de Albert Cuypmarkt. De afwijzing van het verzoek kan te maken hebben met de algemene schaarste, maar ook met het feit dat de bezetter de controle op de markten (waar veel Joodse handelaren actief waren) steeds verder verscherpte. Het kenmerk "M" in de stempel staat zeer waarschijnlijk voor "Marktwezen". De rode cijfers onderaan zijn een latere archief- of dossierverwijzing.