Getypte ambtelijke nota of rapportage (doorslag of origineel op schrijfmachine).
Origineel
Getypte ambtelijke nota of rapportage (doorslag of origineel op schrijfmachine). -5-
des lands zoo beperkt is, dat het met het oog op de toe-
komst zeer gewenscht is, het zoutgehalte van het Ysselmeer
te houden beneden het maximum, dat voor drinkwater toe-
laatbaar wordt geacht en dat, ook by een zorgzaam beheer
van het Ysselmeer, reeds dicht wordt benaderd.
Algemeene belangen eischen dus, dat by het ma-
ken der Zuidelyke polders zorg wordt gedragen, dat het
zoutgehalte van het Ysselmeer zoo min mogelyk wordt ver-
hoogd.
Door de gemalen der Zuidelyke polders zal een
belangryke hoeveelheid zout worden uitgeslagen, afkomstig
in de eerste jaren van de ontzilting van de bouwvoor en
verder van de kwel uit den ondergrond. Het is nu ge-
wenscht, dat zout in tyden, dat het bezwaar op het Yssel-
meer zou opleveren, niet op dit meer te brengen, mede
omdat reeds de verkleining van het Ysselmeer door den
aanleg van de Zuidelyke polders de schommelingen in het
zoutgehalte vergroot, hetgeen een bezwaar voor de drink-
watervoorziening medebrengt.
By de uitvoering met middenkanaal is het nu mo-
gelyk, het zouthoudende water der Zuidelyke polders op
het Ymeer te brengen en dit meer in droge en normale ty-
den te Ymuiden te laten afwateren. Daartoe dient de wa-
terscheiding tusschen Ymeer en Ysselmeer te liggen aan
het Noordelyk uiteinde van het middenkanaal, terwyl de
gemalen moeten liggen aan dit middenkanaal of aan het
Ymeer. Het middenkanaal, dat door het diepste gedeelte
loopt, biedt een gunstige ligging aan de gemalen. Hoewel
by volkomen vryheid ook enkele bemalingsinstallaties aan
het Ysselmeer zouden worden ontworpen, brengt de beper-
king tot middenkanaal en Ymeer geen ernstige bezwaren of
belangryke kosten mede en deze kunnen, met het oog op de
belangen van het Ysselmeer, zeker worden aanvaard.
By het plan zonder middenkanaal is een dergely-
ke inrichting niet mogelyk. De randkanalen vormen een on-
gunstige plaats voor de gemalen; bovendien heeft het
Zuidoostelyk randkanaal ook beteekenis voor de drinkwater-
voorziening, zoodat ook hierop by voorkeur geen zouthou-
dend water mag worden uitgeslagen. Het diepste gedeelte
van den polder, waar de meeste kwel is te verwachten,
moet dan wel, tenzy men zich zeer groote uitgaven zou wil-
len getroosten, op het Ysselmeer worden bemalen. Dit zal
in droge tyden leiden tot een verhooging van het zoutge-
halte, die als ernstig moet worden beschouwd.
By het plan met middenkanaal bestaat de moge-
lykheid om met den Zuidwestelyken polder te beginnen en
dezen zoodanig te maken, dat ook zonder den Zuidoostelyken
een logisch geheel ontstaat. Het plan zonder middenkanaal
biedt deze mogelykheid in veel minder mate. Zelfs indien
door een tusschendyk de mogelykheid ontstaat om het Weste-
lyk gedeelte eerst droog te leggen, zal men dezen polder
moeten aanleggen met een breed randkanaal en een afzonder-
lyken Hoornsche-Hoppolder, welke inrichting slechts zin
heeft, wanneer de Zuidoostelyke polder eveneens aanwezig
is.
Juist onder de huidige omstandigheden biedt het
een groot voordeel, de inpolderingswerken te kunnen voort-
zetten zonder dat de uitvoering van al te omvangryke wer-
ken, welke op het oogenblik zoo veelvuldige moeilykheden
met zich brengt, wordt vastgelegd en zonder dat het Ryk
zich voor een te lange toekomst, welke meer dan ooit in
het duister ligt, vastlegt. Ook met het oog op deze over-
wegingen is dus het plan met de twee Zuidelyke polders
verkieselyk.
Resumeerende kan worden gezegd, dat financieele
overwegingen niet den doorslag geven by de keuze tusschen
één of twee Zuidelyke polders, dat met het oog op het tot De tekst betreft een technische en strategische afweging over de inrichting van de "Zuidelyke polders" (de huidige polders van Flevoland). De kernpunten zijn:
- Waterkwaliteit: Het hoofdpunt is het beheersen van het zoutgehalte van het IJsselmeer, dat cruciaal is voor de nationale drinkwatervoorziening. De ontzilting van de nieuwe polders en de kwel (zout grondwater) dreigen het IJsselmeer te verzilten.
- Middenkanaal vs. Randkanaal: Er wordt gepleit voor een plan met een "middenkanaal". Dit kanaal zou het mogelijk maken om zout water direct naar het IJmeer en vervolgens via IJmuiden naar de Noordzee af te voeren, in plaats van het op het IJsselmeer te lozen.
- Fasering: Het plan met een middenkanaal biedt meer flexibiliteit om eerst met de Zuidwestelijke polder te beginnen, zonder direct de volledige omvang van beide polders vast te leggen. Dit wordt als een voordeel gezien gezien de onzekere toekomst ("welke meer dan ooit in het duister ligt"). Dit document stamt uit de periode van de besluitvorming over de Zuiderzeewerken, specifiek de aanleg van Oostelijk en Zuidelijk Flevoland. De discussie over het zoutgehalte was in deze periode zeer actueel, omdat het IJsselmeer de belangrijkste zoetwaterreserve van Nederland was geworden. De hier beschreven "Zuidwestelyke polder" en "Zuidoostelyke polder" zijn de gebieden die we nu kennen als Zuidelijk en Oostelijk Flevoland. De vrees voor verzilting leidde uiteindelijk tot complexe bemalingssystemen en de aanleg van randmeren om de waterhuishouding van het 'oude land' niet te verstoren. WA