Archief 745
Inventaris 745-367
Pagina 35
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte rapportpagina (pagina 20).

Origineel

Getypte rapportpagina (pagina 20). -20-

gebogen kust en de, volgens rechte gedeelten te tracee-
ren kanaalkade, verscheidene verbreedingen optreden, die
oorzaak zijn, dat in dit kanaal, ondanks de grootere leng-
te, minder verval zal optreden dan in een binnendyksch
kanaal. Waar noodig zal in dit kanaal een scheepvaartgeul
worden gebaggerd, zoodat een diepte van 3,50 m - N.A.P.
over een breedte van ten minste 20 m aanwezig is. Dit
baggerwerk zal op een veiligen afstand (ongeveer 30 m)
uit de teenen van den bestaanden zeedyk en van de aan te
leggen polderkade moeten blyven. Hierdoor is ook in de
nauwste gedeelten van het kanaal een voldoend minimum-pro-
fiel gewaarborgd.
By Enkhuizen staat het randkanaal normaal in
open verbinding met het Ysselmeer. Daar Enkhuizen dicht
by het zwaartepunt van het meer ligt, is de hoogste water-
stand er betrekkelijk laag (1,20 m + N.A.P.) en wordt deze
in hoofdzaak bepaald door omstandigheden, die een hoogen
gemiddelden waterstand op het meer veroorzaken. Het heeft
daarom geen zin, het kanaal by een zekeren waterstand
van het Ysselmeer af te scheiden, daar in dat geval het
kanaal door zijn waterbezwaar toch nagenoeg even hoog
stijgt. 1)
Wel zal het noodzakelijk zijn, het kanaal te kunnen afslui-
ten ingeval van een doorbraak van den afsluitdijk, daar
anders ingevolge de motie Bongaerts-de Muralt de geheele
kade langs het randkanaal ongeveer 1 m hooger zou moeten
worden gemaakt.
By snelle veranderingen van den wind treden
schommelingen op in den Ysselmeerstand by Enkhuizen en
daar het kanaal deze schommelingen slechts langzaam volgt,
zou zich in den mond van het kanaal een verval ontwikke-
len, dat gevaar voor of stremming van de scheepvaart zou
veroorzaken. In dit bezwaar kan op verschillende wijzen
worden voorzien. Een afdoende oplossing ontstaat, wanneer
naast één of meer keersluizen ook een schutsluis wordt
gemaakt, welke wordt gebruikt in perioden, dat de stroom-
snelheid door de keersluizen te groot wordt geacht. Op
deze schutsluis, die geschikt moet zijn voor 1000 tons-
schepen met het oog op de belangen van Broekerhaven en
die dus de afmetingen 90 x 9 x 2,80 m dient te verkrijgen,
is voorloopig gerekend. Nader zal worden onderzocht of
een aanvaardbare oplossing is te verkrijgen zonder schut-
sluis. Daar hierby de oppervlakte van het kanaal van in-
vloed is, zal dit eerder mogelyk zijn by het binnendijksche
kanaal dan bij het buitendijksche. Bij de oplossing met het
binnendijksche kanaal zal nog moeten worden onderzocht, of
de keersluis, die benoorden Blokkerhoek bij de doorsnyding
van den Drechterlandschen dijk wordt gemaakt, in de plaats
kan treden van de afsluiting bij Enkhuizen, zoodat deze kan
vervallen en hier uitsluitend een brug met voldoende
doorstroomprofiel behoeft te worden gelegd.

par.7. Oppervlakte en geaardheid van den Zuidwestelijken polder.

   Uitgaande van den in de voorgaande paragra-

fen aangegeven vorm van de bedyking zal deze tusschen de
aansluitingspunten by Enkhuizen en Edam volgens de plani-
metreering op schaal 1 à 100.000 een oppervlakte beslaan
van 59.100 ha. De oppervlakte van het randkanaal Schar-
dam - Enkhuizen bedraagt 1850 ha, zoodat de droog te leg-

1) De mogelykheid bestaat nog om het kanaal bij hoogere
Ysselmeerstanden afsluitbaar te maken en te voorzien van
een gemaal bij Enkhuizen. Eerst na voltooiing der sondee-
ringen kan worden beslist, of de kosten van dit gemaal
worden gecompenseerd door de bezuiniging op de kade. Daar
over de kwestie binnen- of buitendyksch kanaal toch een
nadere studie moet worden gemaakt, zou de oplossing met
gemaal dan tevens in de beschouwingen kunnen worden be-
trokken. Dit document is een technisch-bestuurlijk verslag over de waterbouwkundige uitdagingen bij de aanleg van de Markerwaard (hier aangeduid als de Zuidwestelijke polder). De kernpunten zijn:
* Waterbeheersing: Er wordt gezocht naar een balans tussen open verbinding met het IJsselmeer en de noodzaak tot afsluiting bij calamiteiten (zoals een dijkdoorbraak), mede ingegeven door de "motie Bongaerts-de Muralt".
* Scheepvaart: Er wordt rekening gehouden met 1000-tonsschepen voor de haven van Broekerhaven, waarbij de noodzaak van een schutsluis versus keersluizen wordt afgewogen.
* Kostenbesparing: Er wordt nagedacht over de afweging tussen hogere kades of de bouw van een gemaal, afhankelijk van bodemgesteldheid (sonderingen).
* Geografie: Het projectgebied beslaat de strook tussen Enkhuizen en Edam, met specifieke vermelding van Schardam en de Drechterlandsche dijk. De tekst stamt waarschijnlijk uit de jaren '30 of vroege jaren '40 van de 20e eeuw, de periode waarin de plannen voor de Markerwaard (de vierde polder van de Zuiderzeewerken) tot in groot detail werden uitgewerkt. De "motie Bongaerts-de Muralt" (genoemd naar de politici M.C.E. Bongaerts en R.R.L. de Muralt) was een cruciaal politiek instrument dat hogere veiligheidseisen stelde aan de polderkades voor het geval de Afsluitdijk het zou begeven. Uiteindelijk is de Markerwaard, op de aanleg van de Houtribdijk en enkele proefpolders na, nooit gerealiseerd door veranderende economische en ecologische inzichten in de tweede helft van de 20e eeuw.

Samenvatting

Dit document is een technisch-bestuurlijk verslag over de waterbouwkundige uitdagingen bij de aanleg van de Markerwaard (hier aangeduid als de Zuidwestelijke polder). De kernpunten zijn:
* Waterbeheersing: Er wordt gezocht naar een balans tussen open verbinding met het IJsselmeer en de noodzaak tot afsluiting bij calamiteiten (zoals een dijkdoorbraak), mede ingegeven door de "motie Bongaerts-de Muralt".
* Scheepvaart: Er wordt rekening gehouden met 1000-tonsschepen voor de haven van Broekerhaven, waarbij de noodzaak van een schutsluis versus keersluizen wordt afgewogen.
* Kostenbesparing: Er wordt nagedacht over de afweging tussen hogere kades of de bouw van een gemaal, afhankelijk van bodemgesteldheid (sonderingen).
* Geografie: Het projectgebied beslaat de strook tussen Enkhuizen en Edam, met specifieke vermelding van Schardam en de Drechterlandsche dijk.

Historische Context

De tekst stamt waarschijnlijk uit de jaren '30 of vroege jaren '40 van de 20e eeuw, de periode waarin de plannen voor de Markerwaard (de vierde polder van de Zuiderzeewerken) tot in groot detail werden uitgewerkt. De "motie Bongaerts-de Muralt" (genoemd naar de politici M.C.E. Bongaerts en R.R.L. de Muralt) was een cruciaal politiek instrument dat hogere veiligheidseisen stelde aan de polderkades voor het geval de Afsluitdijk het zou begeven. Uiteindelijk is de Markerwaard, op de aanleg van de Houtribdijk en enkele proefpolders na, nooit gerealiseerd door veranderende economische en ecologische inzichten in de tweede helft van de 20e eeuw.

Kooplieden in dit dossier 34

Amstelmeer met Amstelmeerkanaal en Waard- en Groetkanaal
Andere hakvruchten 375000 "
Andere handels- gewassen$^2$) 9375 "
Dorpskernen en industrieterreinen
Erven van gebouwen en lustplaatsen 2,2
Boonen 87500 "
Boonen 87500 "
Groenvoeder- Gewassen - $^3)$
Kanalen, vaarten en tochten
J. Zand ( 1,3)
A. Geboorte ( 1,3)
J. Zand (16,6)
A. Geboorte (16,6)
Lichte zavel
Lichte zavel (20,8)
A. Geboorte (20,8)
N.O.polder 47600
Onbelastbare eigendommen 3,3
B. Overige 3169
B. Overige 96250 "
B. Overige 43750 "
Overige handels- gewassen 1751$^4)$
Overige knol-, Wortel- en bolgewassen 50700
Rietland, kwelders, moeras 0,1
Wieringermeerdijk en Amstelmeerdijk
Z.O.polder 93700
Alle 34 kooplieden →