Getypt verslag/rapport (pagina 22). -22-

van 2 m te beperken en wellicht ook de bodembreedte
eenigszins te vergrooten.

Het geval doet zich voor over de grootste lengte
van den Zuidoostelyken dyk en over een gedeelte van den
Noordoostelyken dyk en de bedyking langs de Westzyde.

Het derde geval komt voor over een gedeelte van
den Noordoostelyken dyk ter plaatse van het Enkhuizerzand.
Het zal vermoedelyk aangewezen zyn, hier de grondverbete-
ring geheel achterwege te laten, aangezien het te bereiken
effect door de reeds aanwezige zandlagen gering zal zyn en
afschuivingen wel niet zullen behoeven te worden gevreesd.
Nader zal moeten worden onderzocht in hoeverre de te ver-
wachten zakkingen in den ondergrond met een aan te bren-
gen overhoogte kunnen worden opgevangen, dan wel een zoo-
danige bouwmethode zal moeten worden gekozen, dat eerst
na het optreden van de belyngrykste zettingen het dyks-
lichaam zal kunnen worden afgewerkt.

Meer zorg biedt geval 2, dat schynt voor te ko-
men in het Noordelyk gedeelte van de kade langs de Noord-
hollandsche kust tusschen Enkhuizen en Hoorn.

De mogelykheid is aanwezig, dat by nader onder-
zoek zal blyken, dat de draagkracht van den bodem voor de
kade met een betrekkelyk geringe hoogte zal meevallen,
voorshands mag dit echter niet worden verondersteld. Het
maken van een afdoende grondverbetering onder de kade zou
in het veronderstelde ongunstige geval te kostbaar worden,
temeer, daar niet mag worden verwacht, dat groote hoeveel-
heden zand in de omgeving op eenvoudige wyze zyn te ver-
krygen; met een gedeeltelyke grondverbetering bestaat het
gevaar, dat de druk op de dan nog overblyvende slappe la-
gen dermate wordt vergroot, dat hiervan groote zakkingen
in de toekomst het gevolg zullen zyn. In dat geval lykt
het aangewezen, de kade hier te maken in twee gedeelten,
zoodat een geleidelyke aanpassing van den bodem aan de
belasting wordt verkregen. Deze bouwwyze kan gepaard gaan
met het maken van een lichte grondverbetering onder de
kade, waarby de zeer slappe bovenlagen van slib en veen
worden verwyderd en eventueel een cunet onder den binnen-
teen wordt gemaakt ten einde den schuifweerstand tegen de
optredende krachten tengevolge van het afpompen van het
water binnen den polder te verprooten.

De betrekkelyk gunstige ligging van de kade on-
der bescherming van de kust tegen den heerschenden wind,
maakt het waarschynlyk mogelyk, een dergelyk profiel
vóór de sluiting der bedyking gedurende eenige jaren in
stand te houden zonder belangryke onderhoudskosten.

Verder zal er op moeten worden gerekend, dat met
den tot dusver bekenden voorraad exploiteerbare keileem
zoo spaarzaam, als met het oog op de veiligheid der dyken
toelaatbaar is, zal moeten worden omgesprongen ten einde
voor alle nog te maken inpolderingen over een voldoende
hoeveelheid te kunnen beschikken. Naar de mogelykheid van
zandwinning in de nabyheid van de werken, zal nog een na-
der onderzoek moeten worden ingesteld. De in het algemeen
diepe ligging van de diluviale lagen maakt het raadzaam in
dezen niet optimistisch te zyn en op belangryke transport-
afstanden te rekenen.

Eertyds is een uitvoerige studie gemaakt van het
profiel en de samenstelling van den ringdyk van den Noord-
oostelyken polder. De op grond daarvan gekozen construc-
tie heeft in het algemeen goed voldaan, zoodat deze ook
by het ontwerpen der bedyking van den Zuidwestelyken pol-
der als leidraad zal moeten gelden. Opgemerkt zy, dat by
den polderdyk benoorden het Kampereiland van het gebruike-
lyke dykstype is afgeweken, omdat de groote hoeveelheden
bruikbare grond, afkomstig uit de langs den dyk te maken
scheepvaartgeul, het financieel voordeelig maakten, een * Technisch overleg: De tekst beschrijft verschillende "gevallen" (scenario's) voor dijkconstructie op basis van lokale bodemgesteldheid (zandlagen, slib, veen, keileem).
* Problematiek: De kern van het document betreft de balans tussen stabiliteit (voorkomen van zakkingen en afschuivingen) en economische haalbaarheid (kosten van grondverbetering en transport van bouwmaterialen).
* Locaties:
* Enkhuizerzand: Hier wordt voorgesteld grondverbetering weg te laten vanwege de natuurlijke zandlagen.
* Noord-Hollandse kust (Enkhuizen-Hoorn): Hier is de bodem slapper en is zand schaars, wat een gefaseerde bouw noodzakelijk maakt.
* Kampereiland: Vermelding van een afwijkend dykstype vanwege de beschikbaarheid van grond uit een nabijgelegen scheepvaartgeul.
* Grondstoffen: Er is sprake van schaarste aan keileem, een essentiële grondstof voor de waterdichtheid van de dijken in de Zuiderzeewerken. Ook zandwinning is een punt van zorg. Dit document is onmiskenbaar onderdeel van de plannings- of evaluatiefase van de Zuiderzeewerken. De spelling (bijv. "dyk", "nabyheid", "belangryke") duidt op een periode vóór de spellinghervorming van Marchant (1934) of, waarschijnlijker in een ambtelijke/technische context, de periode vlak daarna waarbij de oude spelling in rapportages nog lang standhield (tot ca. 1947).

De tekst verwijst naar de opgedane ervaringen bij de Noordoostpolder (drooggevallen in 1942) en gebruikt deze als "leidraad" voor de aanleg van de Zuidwestelyke polder (de huidige Flevopolder/Markerwaard-plannen). Het document toont de ingenieurs-logica van de Dienst der Zuiderzeewerken, waarbij geologische data (diluviale lagen) en materiaalschaarste direct van invloed waren op het ontwerp van de Nederlandse waterwering.