Archief 745
Inventaris 745-367
Pagina 41
Dossier 93
Jaar 1941
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

-26-

deze dyk bloot zal staan, kan de keileembekleeding en de
keileemopstorting worden beperkt, zoo ook de steenbeklee-
ding.

De tydelyke bekleeding aan de polderzyde zal in ver-
band met de excentrische ligging van dit dyksgedeelte ten
opzichte van het zwaartepunt van het Ysselmeer nogal eens
aan zwaren golfaanval op een door opwaaiing sterk ver-
hoogd waterpeil blootgesteld zyn; hiermede is rekening ge-
houden.

Evenals voor de andere dyken het geval is, zal de
vorm van de grondverbetering eerst na het hiervoor aanhan-
gige onderzoek kunnen worden vastgesteld. De in het dwars-
profiel aangegeven vorm kan slechts als een zeer voorloo-
pige worden beschouwd.

Voor het gedeelte van de bedyking tusschen Schar-
dam en Enkhuizen zal eenzelfde dykstype kunnen worden toe-
gepast, als hierboven is aangegeven; de kruinshoogte zal
hier echter iets lager kunnen worden, aangezien ter plaat-
se een waterstand van ten hoogste 1,25 m + N.A.P. kan wor-
den verwacht en de breedte der voorliggende watervlakte
beperkt is.

par.9. Verdeeling in afdeelingen en bemaling van den Zuidwestely-
ken polder.

De grondslagen van het plan voor de werken binnen
den polder kunnen dezelfde zyn als voor den Noordoostely-
ken polder. De kavelgrootte, het polderpeil, de ligging en
afmetingen van kanalen, tochten en slooten, het tracé
der polderwegen, al deze onderwerpen zyn voor dien polder
uitvoerig bestudeerd en de op grond daarvan gekozen oplos-
singen zullen ook voor den Zuidwestelyken polder gevolgd
dienen te worden, aangezien te dien aanzien geen nieuwe
gezichtspunten naar voren zyn gekomen. Nader onder oogen
moeten slechts worden gezien de hoofdelementen van het
plan, t.w. de verdeeling in polderafdeelingen en de plaats
der gemalen.

Het terrein beneden 4,60 m - N.A.P. (zie bylage 7)
met een totale oppervlakte van 1600 ha bestaat voor het
overgroote deel uit zand en lichte zavel, voor welke
grondsoorten een iets hooger polderpeil toelaatbaar is dan
voor de zwaardere gronden, waaruit de polder in hoofdzaak
bestaat. By de bepaling van het polderpeil van de laagste
afdeeling zal daarom een bodemligging van 4,60 m - N.A.P.
maatgevend zyn. (Het diepste gebied in den polder ligt
thans op 4,80 m - N.A.P.). De aard der grondlagen doet
verwachten, dat de aanvankelyke inklinking ongeveer over-
een zal komen met de voor den Noordoostelyken polder bere-
kende, zoodat in het algemeen op een klink van ongeveer
30 cm moet worden gerekend. Voor de zandige gronden zal
dit bedrag iets minder zyn. Daarom zal het polderpeil van
de diepste afdeeling voorloopig kunnen worden bepaald op
6,30 m - N.A.P., d.i. minstens 1,40 m onder het (ingeklon-
ken) maaiveld in het laagste deel.

Het gebied met een hoogere ligging dan 2,80 m -
N.A.P. vormt slechts een vry smalle strook langs den West-
rand van den polder, benevens een aantal verbrokkelde
stukken op het Enkhuizerzand. Eerst de dieptelyn van 3,80 m
- N.A.P. leidt tot een aaneengesloten haakvormig hoog ge-
deelte in het Noorden en Westen naast een lageren Zuidoost-
hoek. De hoogteverhoudingen in het hooge gedeelte zyn zoo-
danig, dat dit goed als één polderafdeeling met het peil
van 5,50 m - N.A.P. kan worden bemalen, waarbij in het hoog-
ste gebied het water in enkele tochten kan worden opgestuwd.
Een verdeeling van den polder in twee afdeelingen met als
grens globaal de dieptelyn van 3,80 m - N.A.P. is dus de
eerste, in aanmerking komende oplossing (zie bylage 7).
De hooge afdeeling I verkrygt dan een oppervlakte van
27.750 ha, de lage afdeeling II van 29.500 ha.

--- Dit document beschrijft de technische en hydrologische planning voor de aanleg van de Zuidwestelijke Polder (de latere Markerwaard). De belangrijkste punten zijn:

  • Dijkconstructie: Er wordt gesproken over het gebruik van keileem en steenbekleding. Specifiek voor de dijk tussen Schardam en Enkhuizen kan een lichter type worden gebruikt omdat de verwachte waterstand lager is (max. 1,25 m + N.A.P.).
  • Vergelijking met Noordoostpolder: De ontwerpers baseren de plannen (kavelgrootte, wegen, kanalen) grotendeels op de ervaringen en studies van de Noordoostpolder, omdat er geen reden is om hiervan af te wijken.
  • Bodemgesteldheid en Inklinking: Er wordt rekening gehouden met een bodem van zand en lichte zavel in de diepere delen. De verwachte inklinking ("klink") wordt geschat op ongeveer 30 cm, vergelijkbaar met de Noordoostpolder.
  • Indeling in afdelingen: De polder wordt opgedeeld in twee hoofdafdelingen op basis van de dieptelijn van 3,80 m - N.A.P.:
    • Afdeeling I (Hoog): 27.750 ha, met een peil van 5,50 m - N.A.P.
    • Afdeeling II (Laag): 29.500 ha, met een peil van 6,30 m - N.A.P.

--- Dit blad maakt deel uit van de uitgebreide rapportages rondom de Zuiderzeewerken. De "Zuidwestelijke Polder" was de oorspronkelijke naam voor wat de Markerwaard had moeten worden. Hoewel de plannen in dit document zeer gedetailleerd zijn (inclusief berekeningen voor inklinking en peilbeheer), is de Markerwaard uiteindelijk nooit volledig drooggelegd. Alleen de Houtribdijk (Enkhuizen-Lelystad) werd aangelegd, maar de verdere poldering werd in de jaren '80 definitief afgeblazen om ecologische en financiële redenen. De tekst illustreert de optimistische en technisch-rationele aanpak van de waterbouwkunde in de naoorlogse periode.

Samenvatting

Dit document beschrijft de technische en hydrologische planning voor de aanleg van de Zuidwestelijke Polder (de latere Markerwaard). De belangrijkste punten zijn:

  • Dijkconstructie: Er wordt gesproken over het gebruik van keileem en steenbekleding. Specifiek voor de dijk tussen Schardam en Enkhuizen kan een lichter type worden gebruikt omdat de verwachte waterstand lager is (max. 1,25 m + N.A.P.).
  • Vergelijking met Noordoostpolder: De ontwerpers baseren de plannen (kavelgrootte, wegen, kanalen) grotendeels op de ervaringen en studies van de Noordoostpolder, omdat er geen reden is om hiervan af te wijken.
  • Bodemgesteldheid en Inklinking: Er wordt rekening gehouden met een bodem van zand en lichte zavel in de diepere delen. De verwachte inklinking ("klink") wordt geschat op ongeveer 30 cm, vergelijkbaar met de Noordoostpolder.
  • Indeling in afdelingen: De polder wordt opgedeeld in twee hoofdafdelingen op basis van de dieptelijn van 3,80 m - N.A.P.:
    • Afdeeling I (Hoog): 27.750 ha, met een peil van 5,50 m - N.A.P.
    • Afdeeling II (Laag): 29.500 ha, met een peil van 6,30 m - N.A.P.

Historische Context

Dit blad maakt deel uit van de uitgebreide rapportages rondom de Zuiderzeewerken. De "Zuidwestelijke Polder" was de oorspronkelijke naam voor wat de Markerwaard had moeten worden. Hoewel de plannen in dit document zeer gedetailleerd zijn (inclusief berekeningen voor inklinking en peilbeheer), is de Markerwaard uiteindelijk nooit volledig drooggelegd. Alleen de Houtribdijk (Enkhuizen-Lelystad) werd aangelegd, maar de verdere poldering werd in de jaren '80 definitief afgeblazen om ecologische en financiële redenen. De tekst illustreert de optimistische en technisch-rationele aanpak van de waterbouwkunde in de naoorlogse periode.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Zand A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 34

Amstelmeer met Amstelmeerkanaal en Waard- en Groetkanaal
Andere hakvruchten 375000 "
Andere handels- gewassen$^2$) 9375 "
Dorpskernen en industrieterreinen
Erven van gebouwen en lustplaatsen 2,2
Boonen 87500 "
Boonen 87500 "
Groenvoeder- Gewassen - $^3)$
Kanalen, vaarten en tochten
J. Zand ( 1,3)
A. Geboorte ( 1,3)
J. Zand (16,6)
A. Geboorte (16,6)
Lichte zavel
Lichte zavel (20,8)
A. Geboorte (20,8)
N.O.polder 47600
Onbelastbare eigendommen 3,3
B. Overige 3169
B. Overige 96250 "
B. Overige 43750 "
Overige handels- gewassen 1751$^4)$
Overige knol-, Wortel- en bolgewassen 50700
Rietland, kwelders, moeras 0,1
Wieringermeerdijk en Amstelmeerdijk
Z.O.polder 93700
Alle 34 kooplieden →