Medische verklaring / briefje van een arts.
Origineel
Medische verklaring / briefje van een arts. 21 november 1941 (met een latere aantekening van 12 december 1941). Dr. W. Polak, Med. Docts. Arts, Prins Hendrikkade 144, Amsterdam. [Gedrukt briefhoofd:]
W. POLAK
MED. DOCTs. ARTS
Prins Hendrikkade 144
AMSTERDAM.
—————
[Handgeschreven tekst 1, rechtsboven:]
21-XI-'41.-
[Handgeschreven tekst 1, midden:]
L.S. de heer A Praag
is ziek en onder behande-
ling van W Polak.
[Handgeschreven tekst 2, onderaan:]
Geno. Czaar Peterstr.
opgenomen in Z.H.
12/12 -'41 [Handtekening, mogelijk: S. von Burgs]
[Onderaan in zeer licht potlood/pen:]
n.i. admin. aangemaakt * Handschrift 1: Dit is vermoedelijk het handschrift van de arts zelf, Willem Polak. Hij verklaart op 21 november 1941 dat de heer A. Praag bij hem onder behandeling is. "L.S." staat voor de Latijnse aanhef Lectori Salutem (Aan den lezer heil).
* Handschrift 2: Dit lijkt een administratieve aantekening te zijn van een latere datum (12 december 1941).
* "Geno. Czaar Peterstr.": Waarschijnlijk een afkorting voor "Genoteerd" of "Genootschap", met de locatie Czaar Peterstraat (een straat in Amsterdam-Oost).
* "opgenomen in Z.H.": Afkorting voor "opgenomen in Ziekenhuis".
* Onderschrift: De vage tekst onderaan ("n.i. admin. aangemaakt") duidt er waarschijnlijk op dat dit document (nog) niet in de centrale administratie was verwerkt.
* Afkortingen:
* MED. DOCTs. ARTS: Medicinae Doctorandus Arts.
* L.S.: Lectori Salutem.
* Z.H.: Ziekenhuis. Dit document stamt uit november/december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dr. Willem Polak (1888-1942) was een Joodse arts in Amsterdam. Vanaf medio 1941 mochten Joodse artsen alleen nog Joodse patiënten behandelen.
Dergelijke medische verklaringen waren in deze periode van cruciaal belang. Ze werden vaak gebruikt om aan te tonen dat iemand te ziek was om te werken of te worden weggevoerd (de zogenaamde "Sperre" op grond van ziekte). De aantekening dat de heer Praag op 12 december 1941 in het ziekenhuis werd opgenomen, was een belangrijk gegeven in de pogingen om deportatie te voorkomen of uit te stellen.
De Czaar Peterstraat lag in een wijk waar veel Joodse Amsterdammers woonden. Dr. Polak zelf werd later gedeporteerd en is in 1942 in Auschwitz vermoord. Dit document is een direct bewijsstuk van de medische zorgverlening binnen de Joodse gemeenschap onder de restricties van de bezetter. A. Praag W. Polak