Medische verklaring (attest) op officieel briefpapier.
Origineel
Medische verklaring (attest) op officieel briefpapier. 22 december 1941. J. S. van der Hal, arts (Genees-, heel- en verloskundige). [Gedrukt briefhoofd]
J. S. VAN DER HAL,
ARTS.
GENEES-, HEEL- EN
VERLOSKUNDIGE.
N. HEERENGRACHT 45.
Telefoon 46242.
Spreekuur: 1–2.
Ziekenfonds: 8–9½.
[Handgeschreven toevoeging datum]
AMSTERDAM, 22/XII 1941
[Body - handgeschreven]
R.
Ondergetekende verklaart
dat de heer V. Coster rust
moet houden.
[Ondertekening en stempels]
[Handtekening: J.S. v.d. Hal]
[Paars stempel:] 22 DEC. 1941
[Rechtsonder handgeschreven notitie:] Serie 297 - 12 - '41 Het document is een kort medisch attest waarin dokter Van der Hal verklaart dat zijn patiënt, de heer V. Coster, rust moet houden. De tekst is sober en direct. De afkorting "R." bovenaan de tekst staat waarschijnlijk voor Recipe (recept/voorschrift), hoewel het hier een verklaring betreft en geen medicatievoorschrift.
Het handschrift is een typisch dokters-cursief uit het midden van de 20e eeuw, vlot geschreven met een vulpen. De stempel van 22 december 1941 bevestigt de datum die bovenaan handmatig is ingevuld. De notitie rechtsonder ("Serie 297-12-'41") wijst op een administratieve ordening, mogelijk van een ziekenfonds of een controlerende instantie. Dit document is historisch saillant vanwege de datum en de locatie. December 1941 markeert de diepe bezettingstijd van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
De Arts: Dr. Jonas Simon van der Hal (1898-1943) was een Joodse arts. Zijn praktijk was gevestigd aan de Nieuwe Heerengracht 45, midden in de toenmalige Joodse buurt van Amsterdam. Uit archieven (zoals het Joods Monument) blijkt dat Dr. Van der Hal in 1943 is gedeporteerd en vermoord in Sobibor.
De Verklaring: In de context van de bezetting werden dergelijke medische verklaringen vaak gebruikt om vrijstelling te krijgen van (verplichte) tewerkstelling of andere maatregelen van de bezetter. Gezien de datum en de achtergrond van de arts, is dit document een stille getuige van de medische zorgverlening binnen de Joodse gemeenschap onder extreme restricties en dreiging. De patiënt, de heer Coster, was mogelijk eveneens een bewoner van de Joodse buurt. J.S. v.d. Hal N. Heerengracht R.