Extract uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 19 december 1941. [Stempel linksboven:] Nº 1/6/1 M. 1942 9/1
[Handgeschreven:] 116 hm. 1942
No. 22/7ᵇ Arb. 1941.

[Stempel rechtsboven:] Markhu [?]
[Tekstblok rechtsboven:]
Tot wijziging en aanvulling van de Besteksloonlijst en tot geldendverklaring van de Landelijke Collectieve Arbeidsovereenkomst voor het Straatmakersbedrijf en de Landelijke Collectieve Arbeidsovereenkomst voor de bouwbedrijven voor het "Zwarte Corps".

[Handgeschreven paraaf rechtsboven:] [onleesbaar, mogelijk 'mid'] opb

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam.
Vrijdag, 19 December 1941.

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken wordt het volgende besluit genomen:
De Burgemeester van Amsterdam;
Gezien het schrijven van den Bedrijfsraad voor het Bouwbedrijf van 28 October 1941, alsmede het schrijven van den Algemeenen Nederlandschen Bouwarbeidersbond van 28 October 1941, Afd. S.W., Nr. 5;
Gelet op het advies van den Wethouder voor de Publieke Werken van 9 December 1941, No. 731 P.W. 1941;
Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied (Verordeningenblad 1941, Stuk 33, No. 152; Gemeenteblad afd. 4, volgn. 517) en van de Eerste Beschikking ter uitvoering van deze verordening (Nederlandsche Staatscourant van 19 Augustus 1941, No. 160; Gemeenteblad afd. 4 volgn. 523),

B e s l u i t :

A. de lijst van minimum-loonen, als bedoeld sub II van de "Bepalingen omtrent minimum-loon, maximum-arbeidsduur en huisvesting in bestekken voor gemeentewerken", vastgesteld bij besluit van Burgemeester en Wethouders van 24 Maart 1939, No. 22/4a Arb., laatstelijk gewijzigd bij besluit van den Burgemeester van 19 September 1941, No. 22/6a Arb. 1941, te wijzigen en aan te vullen als volgt:

in plaats van:
"Straatmaker ........................................................................................................... 62 cent"
wordt gelezen:
"Straatmaker ........................ ) ................................................................................. 72 cent
Tegellegger .......................... ) Straatmakers- .................................................... 72 "
Stamper of helper ............... ) bedrijf 1) .......................................................... 64 "
Handlanger .......................... ) ................................................................................. 60 "

Dragline-drijver ......................................... ) ............................................................ f. 32,50 p.w.
Molenbaas van asfaltmachines ............... ) ............................................................ " 32,50 " "
Walsmachinist ........................................... ) ............................................................ 55 cent p.u.
Stoomlocomotiefmachinist ...................... ) "Zwarte ................................................ f. 28.-- p.w.
Kraanmachinist ......................................... ) Corps" ............................................... " 28.-- " "
Stoomlocomobielmachinist ...................... ) ............................................................ " 28.-- " "
Motorlocomotiefdrijver ............................ ) ............................................................ " 23.-- " "

1) de uurloonen van 72, 64 en 60 cent gelden voor Amsterdam, met uitzondering van het landelijk deel; voor het landelijk deel Amsterdam gelden resp. de uurloonen van 70, 57 en 53 cent."

Z.O.Z.

C.S. Stadhuis
A'dam, 12-'41.

[Rechtsonder handgeschreven:] ww Dit document is een ambtelijk besluit van de Burgemeester van Amsterdam uit de winter van 1941. De kern van het besluit is een loonsverhoging en loonvaststelling voor arbeiders in de bouwsector, specifiek in het straatmakersbedrijf en bij het zogenaamde "Zwarte Corps" (personeel dat werkt met zware machines, stoommachines en asfalt).

Opvallende details:
* Loonvorming: De lonen worden verhoogd (bijv. een straatmaker gaat van 62 naar 72 cent per uur). Er wordt een expliciet onderscheid gemaakt tussen het stedelijk gebied van Amsterdam en het "landelijk deel" (waarschijnlijk de toenmalige randgemeenten of polders die onder Amsterdams beheer vielen), waar de lonen enkele centen lager liggen.
* Zwarte Corps: Deze term verwijst naar de bedieners van zwaar materieel. Hun loon werd deels per week (p.w.) en deels per uur (p.u.) berekend.
* Juridische basis: Het besluit verwijst naar de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris". Dit duidt op de verregaande controle van de Duitse bezetter op het lokale bestuur en de arbeidsmarkt. Het document dateert van december 1941, een periode waarin de Duitse bezetter de Nederlandse economie en arbeidsmarkt steeds strakker reguleerde. Sinds mei 1941 was de democratisch gekozen gemeenteraad uitgeschakeld en lag de beslissingsbevoegdheid bij de regeringscommissaris of, zoals hier, de burgemeester (destijds Edward Voûte), die handelde onder toezicht van de bezetter.

De loonaanpassingen waren noodzakelijk vanwege de stijgende kosten van levensonderhoud en de inflatie tijdens de oorlogsjaren, maar dienden ook om de arbeidsrust in de vitale bouwsector te bewaren. De verwijzing naar de "Algemeenen Nederlandschen Bouwarbeidersbond" is interessant; deze bonden bestonden nog, maar stonden op het punt volledig gelijkgeschakeld te worden met het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF), de nationaalsocialistische vakorganisatie.