Getypte brief (doorslag of kopie) met ambtelijke kenmerken en handgeschreven aantekeningen. 5 Maart 1942. Waarschijnlijk de Directie van de Centrale Markt of een hiermee verbonden controledienst (gezien het onderwerp en de adressering). [Linksboven, getypt:]
VD/HG.
2A/3/6 M.
1

[Midden boven, handgeschreven in paars potlood/inkt:]
Verzonden 11/3

[Rechtsboven, getypt:]
5 Maart 1942.

[Onderwerpregel, links:]
Benzineverstrekking
Centrale Markt.

[Adressering, rechts:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 25 Februari jl. om spoedig advies ontvangen stuk No.243 L.M. 1942 heb ik de eer U het volgende te berichten.
Ter bevordering van den aanvoer van aardappelen uit de polders rondom Amsterdam tijdens de vorstperiode is dezerzijds, toen het beschikbaarstellen van vrachtauto's, welke door den Provincialen Voedselcommissaris gevorderd waren, bezwaren ondervond, de hulp ingeroepen van het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd, Afdeeling Vervoer te Den Haag, welk Bureau de noodige benzineauto's door middel van den Auto Bevrachtings Dienst heeft doen beschikbaar stellen.
Het Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd deelde daarbij mede, dat ten behoeve van dit transport direct 3 x 800 liter benzine zou worden verstrekt voor de dagen 5 tot en met 7 Februari jl., terwijl voor verdere toewijzingen voor de volgende weken zou worden zorggedragen. De desbetreffende toewijzingen zijn door bemiddeling van mijn dienst aan de V.B.N.A., welke de auto's in gebruik had, ter beschikking gesteld.
Inmiddels heeft tusschen de Akkerbouwcentrale (onderdeel van het Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd) en de plaatselijke Afdeeling van de V.B.N.A., welke onder haar bemoeiingen ressorteert, direct overleg plaats gehad over de verdere toewijzingen van benzine.
Naar mij is gebleken, heeft de plaatselijke leider van de V.B.N.A., ingevolge de hem door de Akkerbouwcentrale gegeven instructies en aanwijzingen benzine doen opnemen aan het tankstation van de N.V. Service op de Centrale Markt, zonder dat dus voor deze benzine reeds machtigingen waren verstrekt. Hierover blijken thans moeilijkheden te zijn ontstaan. De benzineauto's hebben gereden van 5 tot en met 12 Februari waarna het Bureau Voedselvoorziening in Oorlogstijd door middel van den Auto Bevrachtings Dienst een aantal persgasauto's ter beschikking heeft kunnen stellen. Het document is een ambtelijk verslag over een logistiek en bureaucratisch incident tijdens de Duitse bezetting. De kern van de zaak is de brandstofvoorziening voor het transport van aardappelen naar Amsterdam tijdens een vorstperiode in februari 1942.

• Logistieke uitdaging: Door de vorst en de vordering van voertuigen door de bezetter (of de Provinciale Voedselcommissaris) ontstonden er tekorten in het transport van levensmiddelen.
• Bureaucracy: Er is sprake van een complex netwerk van instanties: het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVVO), de Akkerbouwcentrale, de V.B.N.A. (Verbond van Bevrachters van de Nederlandse Aardappelhandel), en de Auto Bevrachtings Dienst.
• Het incident: De lokale leider van de V.B.N.A. heeft op eigen initiatief (gebaseerd op mondelinge of informele instructies van de Akkerbouwcentrale) benzine getankt bij de N.V. Service op de Centrale Markt zonder dat de officiële papieren (machtigingen) rond waren. Dit leidde tot administratieve "moeilijkheden", wat in oorlogstijd zeer precair was vanwege de strikte rantsoenering.
• Technologische transitie: De brief vermeldt dat de benzineauto's na 12 februari werden vervangen door "persgasauto's". Dit illustreert de verschuiving naar alternatieve brandstoffen (zoals houtgas of persgas) naarmate de schaarste aan vloeibare brandstoffen toenam. Dit document stamt uit het voorjaar van 1942, een periode waarin de Duitse bezettingsmacht de grip op de Nederlandse economie en voedselvoorziening steeds verder verstevigde. Benzine was extreem schaars en uitsluitend bestemd voor essentieel transport. De Centrale Markt in Amsterdam speelde een cruciale rol in de voedseldistributie voor de stad.

Het feit dat er over 3 x 800 liter benzine zo uitgebreid gecorrespondeerd moet worden tussen een wethouder en een controledienst, onderstreept de ernst van de brandstoftekorten en de rigide controlemechanismen van de distributiestamkaarten en machtigingen. De vorstperiode waarover gesproken wordt, bemoeilijkte bovendien het transport over water (bevroren kanalen), waardoor men volledig afhankelijk werd van het wegtransport, wat de druk op de beschikbare brandstofvoorraad vergrootte.