Officiële brief/ambtelijke correspondentie. 11 maart 1942. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen van de Gemeente Amsterdam (H. Eijkman). Den heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon 43130, 43321

Men wordt verzocht, bij het antwoord
nauwkeurig den datum, het nummer en
de afdeeling van dezen brief te vermelden

Aan
den heer Directeur van den
Dienst van het Marktwezen.

Afd. L.M. No. 287 Bijlagen Datum: 11 Maart 1942.
-1942-

Onderwerp:

— Onder verwijzing naar bijgaande afschriften deel ik U mede, dat mij van verschillende zijden klachten bereiken over de slechte kwaliteit der aardappelen, die hierop neerkomen, dat 1/3 à 1/4 deel van de op de bonnen verstrekte aardappelen door ziekten onder de schil en van de knol zelf, niet kan worden genuttigd.

Het spreekt vanzelf, dat het van groot belang is, dat het door de Regeering beschikbaar gestelde kwantum aardappelen door het publiek ook werkelijk kan worden genuttigd. Ik heb echter den indruk, dat dit * niet het geval is en dat het meerendeel der winkeliers niet bereid is om hun klanten de ondeugdelijke aardappelen te vergoeden, wellicht ook uit onbekendheid met de mogelijkheid dat de Vebena hun het percentage vergoeding verleent, gelijk aan de hoeveelheid, die als ondeugdelijk wordt beschouwd.

Gaarne zie ik Uw advies tegemoet ten einde een bevredigende oplossing mogelijk te maken.

vM De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,

[Handtekening: H. Eijkman]

Model G.A. 5
Stadsdrukkerij Amsterdam
24117-11-41-12.000 * Taalgebruik: Het document is geschreven in het ambtelijk Nederlands van voor de spellingwijziging van 1947 (bijv. "den heer", "dezen brief", "meerendeel").
* Kernproblematiek: De brief kaart een serieus voedselvoorzieningsprobleem aan: een aanzienlijk deel (25% tot 33%) van de gerantsoeneerde aardappelen is van dusdanig slechte kwaliteit (rot/ziekte) dat ze onbruikbaar zijn.
* Sociale spanning: Er is frictie tussen consumenten en winkeliers. Winkeliers weigeren compensatie te bieden, mogelijk omdat zij niet weten dat de Vebena (Vereniging ter Bevordering van de Nederlandse Aardappelhandel) een vergoedingsregeling heeft.
* Administratieve details: Linksonder staat de drukcode van de Stadsdrukkerij ("24117-11-41-12.000"), wat aangeeft dat dit een standaard briefmodel (G.A. 5) van de gemeente was, gedrukt in november 1941. * Historische periode: Maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Schaarsche en distributie: De term "op de bonnen verstrekte aardappelen" verwijst naar het distributiesysteem. Omdat voedsel schaars was, was elke kilo die weggegooid moest worden vanwege ziekte een directe bedreiging voor de volksgezondheid en de sociale rust.
* De afzender: De ondertekenaar is Herman Eijkman, die als wethouder in Amsterdam verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening. Zijn takenpakket was opvallend breed, variërend van levensmiddelen tot de publieke badhuizen.
* Vebena: Dit was de centrale organisatie die tijdens de bezetting de handel in aardappelen reguleerde onder toezicht van de Rijksdienst voor de Voedselvoorziening. H. Eijkman L.M. No O.Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam Marktwezen