Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 14 maart 1942 (verzonden op 16 maart 1942). Vervoerscentrale voor aardappelen (kenmerk: VD/HG. 2A/12/1 M.). VD/HG.

[Handgeschreven: Van Brauw / W. Sickingh]

2A/12/1 M. [Handgeschreven: Verzonden 16/3]

14 Maart 1942.

Vervoerscentrale voor
aardappelen.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Hiermede heb ik de eer voor het volgende Uw aandacht te vragen.
Het is in de practijk wenschelijk gebleken ten aanzien van de afgifte van aardappelen op de Centrale Markt en het transport ervan naar de winkels in de stad maatregelen in overweging te nemen.
Ten aanzien van de afgifte op de Centrale Markt heeft mijn dienst reeds geruimen tijd geleden maatregelen getroffen om een vlotten gang van zaken te bevorderen en om klachten over willekeur bij de afgifte (als gevolg van de kwaliteitsverschillen die bij de aardappelen optreden) tegen te gaan (ik moge eraan herinneren, dat het personeel op de Centrale Markt, belast met het toezicht op de afgifte van aardappelen in October 1941 met 2 reservisten werd uitgebreid). De betreffende maatregelen op de Centrale Markt zijn thans nog belangrijk verscherpt. Personeel van mijn dienst regelt de volgorde, waarin de aardappelen aan den kleinhandel worden gelost en voorkomt voorts zooveel mogelijk, dat degenen, die de aardappelen afhalen (dat zijn in de eerste plaats de kleinhandelaren, die voor eigen vervoer zorgdragen en verder de expediteurs (kruiers), die ten behoeve van kleinhandelaren vervoeren) zelf uit de aangevoerde aardappelen keus maken.
Het is ten aanzien van het transport van de Centrale Markt en ter bevordering van den goeden gang van zaken gewenscht, dat een regeling wordt ontworpen.
a. ten aanzien van het doelmatig gebruik van het beschikbare transportmateriaal (in hoofdzaak bestaande uit handkarren en paard- en wagens), zoowel wat betreft de bevordering van het economisch vervoer als ter voorkoming van een overbelasting van het veelal minder sterke materiaal.
b. ten aanzien van de tarieven voor het vervoer, voor zoover dit door de expediteurs (kruiers) wordt verzorgd. Dit document is een ambtelijk schrijven waarin de logistieke uitdagingen rondom de aardappelvoorziening in Amsterdam worden besproken. De kernpunten zijn:
* Bestrijding van favoritisme: Men probeert 'willekeur' en het zelf uitkiezen van de beste partijen aardappelen door handelaren te voorkomen om een eerlijke distributie te waarborgen.
* Capaciteitsproblemen: Er is een noodzaak om het schaarse transportmateriaal (voornamelijk niet-gemotoriseerd) efficiënt te gebruiken en te beschermen tegen overbelasting.
* Prijsbeheersing: Er wordt gepleit voor een regeling van de tarieven die 'kruiers' (transporteurs met handkarren) mogen rekenen aan de kleinhandel. De brief dateert uit maart 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een streng distributiesysteem. De "Centrale Markt" (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was de spil in de voedselvoorziening van de stad.

Het document weerspiegelt de oorlogsomstandigheden op twee manieren:
1. Transport: Het feit dat er gesproken wordt over handkarren en paardenwagens in plaats van vrachtwagens, duidt op het grote gebrek aan brandstof en gevorderde motorvoertuigen.
2. Regulering: De overheid probeerde met steeds strengere regels en toezicht (zoals de inzet van 'reservisten') de zwarte markt en corruptie bij de verdeling van schaarse basisbehoeften zoals aardappelen in te dammen. W. Sickingh