1 februari 1939. De Directeur van het Marktwezen. MARKTWEZEN AMSTERDAM HG.
TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 26/7/1 M.
BIJLAGE ______________
ONDERWERP: __________

Verzonden 1/2 [handgeschreven]

AMSTERDAM (W.) 1 Februari 1939.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

AAN den Heer K.F.Schut,
Brouwersgracht 80,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 9.

Aangezien U gedurende langer dan drie weken in gebreke is gebleven, om het marktgeld, verschuldigd voor Uw plaats op de markt Dapperstraat te betalen, waarschuw ik U hierby, dat U alsnog vóór 5 Februari a.s. aan Uw verplichting moet voldoen.

Ik wys U er met nadruk op, dat, indien U langer in gebreke blyft, de U verleende vaste plaats, ingevolge artikel 11 van het Reglement op de Markten, met ingang van 6 Februari a.s. onherroepelyk wordt ingetrokken.

Indien een geldige reden U verhindert, om aan Uw verplichtingen te voldoen (byvoorbeeld omdat U steun geniet; in een ziekenhuis wordt verpleegd, enz.) dient U onmiddellyk myn dienst hiervan in kennis te stellen, omdat dan kan worden voorkomen, dat de intrekking plaatsvindt.

De Directeur,

A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-6-'38-1633. * Taalgebruik: Het document hanteert een formele, ambtelijke toon die kenmerkend is voor de vooroorlogse bureaucratie. Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van de 'ij' (hierby, wys, blyft, onherroepelyk, onmiddellyk, myn), een spellingwijze die destijds vaker in getypte ambtelijke stukken voorkwam.
* Inhoud: Het betreft een sommatie tot betaling van achterstallig marktgeld voor een staanplaats op de Dapperstraat. De ontvanger krijgt een uiterste termijn van vier dagen (vóór 5 februari) om de schuld te vereffenen.
* Juridische grondslag: De sanctie — het onherroepelijk intrekken van de vaste staanplaats — wordt gebaseerd op artikel 11 van het toenmalige 'Reglement op de Markten'.
* Coulance-clausule: De brief bevat een 'ontsnappingsclausule' voor sociale hardheid. Als de betalingsachterstand wordt veroorzaakt door armoede ("omdat U steun geniet") of ziekte ("in een ziekenhuis wordt verpleegd"), kan de intrekking mogelijk worden voorkomen, mits dit direct gemeld wordt. Dit document stamt uit februari 1939, een periode van economische broosheid vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. De Dappermarkt was (en is) een van de belangrijkste volksmarkten van Amsterdam. Het Marktwezen was destijds gevestigd bij de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat.

De vermelding van "steun genieten" verwijst naar de werklozenzorg in de jaren '30. Kooplieden die afhankelijk waren van de markt voor hun inkomen, maar hun stageld niet konden betalen, liepen het risico hun bron van inkomsten definitief te verliezen, wat in de crisisjaren leidde tot grote persoonlijke drama's. De strakke administratieve opvolging toont de strenge handhaving van de gemeentelijke verordeningen in die tijd. K.F. Schut Gemeente Amsterdam Marktwezen