Archief 745
Inventaris 745-277
Pagina 135
Dossier 25
Jaar 1939
Stadsarchief

Archiefdocument

26 juni 1939 (incident vond plaats op 24 juni 1939).

Origineel

26 juni 1939 (incident vond plaats op 24 juni 1939). № 26/31/2 M. 1339 1/7
1/7-139
2/26/31/3

Den heer Inspecteur
v.h. Marktwezen - alhier.

Door ondergeteekende wordt gerapporteerd, dat
A. Nebig, geb: 15-8-1919 woonende Blasiusstraat 96 II
Amsterdam op Zaterdag 24 Juni 39 des namiddags ongeveer
4.50 uur ventte met bloemen, binnen 25 meter van de markt
Dapperplein. Hij werd door mij gewaarschuwd, dat
hij in overtreding was. Ik kreeg van hem ten antwoord,
"Verbaliseer mij dan maar," en begon tegen mij te schelden
en te beledigen. Ik gelastte hem met mij mede te gaan
naar het politie-poorthuis, waaraan hij niet voldeed.
Geassisteerd door een Agent van politie wilde ik hem
overbrengen naar het poorthuis. Hij verzette zich echter
en schopte mij eenige malen tegen mijn scheenbeenen
en knie en gaf mij tevens met zijn hoofd een kopstoot
tegen de kin. Ik heb hem met een politie auto overgebracht
naar het politiebureau Linnaeusstraat, alwaar hij
werd ingesloten, tot de markt was afgeloopen.
Proces-verbaal wordt door mij hiervan opgemaakt,
voor verzet, mishandeling en belediging.
Het is echter wel gewenscht, om Nebig die des Zaterdags
op de markt Dapperstraat een losse plaats inneemt,
voor een bepaalde tijd te verbieden een plaats op de
markten in Amsterdam in te nemen.

Amsterdam 26 Juni 1939.
V. Slitoluigt. [?]

Marginale aantekeningen linksonder:
30-6-39
~~de markt 14 Zaterdagen uitsluiten?~~
In verband met het bovenstaande stel ik voor A. Nebig
het recht te ontzeggen gedurende 14 dagen een plaats op een
der markten in te nemen en aan B. en W. voor te stellen deze termijn
met zes maanden te verlengen. Dit document is een ambtelijk verslag van een gewelddadig incident op de Amsterdamse Dapperbuurt-markt in juni 1939. De kern van het conflict is een overtreding van de marktverordening: A. Nebig verkocht bloemen te dicht bij de officiële markt zonder daarvoor op dat moment de juiste vergunning of standplaats te gebruiken ("venten").

Wat begint als een disciplinaire waarschuwing, escaleert snel in fysiek geweld. De verdachte, een 19-jarige jongeman, weigert mee te werken en valt de ambtenaar fysiek aan met schoppen en een kopstoot. Het document is interessant omdat het de strikte handhaving van de markten in het vooroorlogse Amsterdam illustreert. De strafmaat die wordt voorgesteld (uitsluiting van de markt voor 14 dagen met een mogelijke verlenging tot 6 maanden via Burgemeester en Wethouders) toont aan dat economische uitsluiting een primair sanctiemiddel was voor marktkooplui. De historische context van dit document is wrang. De genoemde persoon, Abraham Nebig, was een Joodse Amsterdammer. Hoewel dit document puur gaat over een marktincident in 1939 (vóór de Duitse bezetting), weten we uit oorlogsarchieven dat Abraham Nebig op 23 juli 1943 in vernietigingskamp Sobibor is vermoord.

Zijn "opstandige" gedrag tegenover de autoriteiten in dit verslag — het weigeren zich te laten verbaliseren en het fysieke verzet — schetst een beeld van een jonge man die zich niet zomaar bij regels neerlegde. In de sociaal-economische geschiedenis van de Amsterdamse Jodenbuurt en de Dapperbuurt was het venten van bloemen en handel op de markt een cruciale bron van inkomsten voor de arbeidersklasse. Dit incident vond plaats in een tijd van toenemende spanningen, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. A. Nebig V. Slitoluigt Marktwezen Politie

Samenvatting

Dit document is een ambtelijk verslag van een gewelddadig incident op de Amsterdamse Dapperbuurt-markt in juni 1939. De kern van het conflict is een overtreding van de marktverordening: A. Nebig verkocht bloemen te dicht bij de officiële markt zonder daarvoor op dat moment de juiste vergunning of standplaats te gebruiken ("venten").

Wat begint als een disciplinaire waarschuwing, escaleert snel in fysiek geweld. De verdachte, een 19-jarige jongeman, weigert mee te werken en valt de ambtenaar fysiek aan met schoppen en een kopstoot. Het document is interessant omdat het de strikte handhaving van de markten in het vooroorlogse Amsterdam illustreert. De strafmaat die wordt voorgesteld (uitsluiting van de markt voor 14 dagen met een mogelijke verlenging tot 6 maanden via Burgemeester en Wethouders) toont aan dat economische uitsluiting een primair sanctiemiddel was voor marktkooplui.

Historische Context

De historische context van dit document is wrang. De genoemde persoon, Abraham Nebig, was een Joodse Amsterdammer. Hoewel dit document puur gaat over een marktincident in 1939 (vóór de Duitse bezetting), weten we uit oorlogsarchieven dat Abraham Nebig op 23 juli 1943 in vernietigingskamp Sobibor is vermoord.

Zijn "opstandige" gedrag tegenover de autoriteiten in dit verslag — het weigeren zich te laten verbaliseren en het fysieke verzet — schetst een beeld van een jonge man die zich niet zomaar bij regels neerlegde. In de sociaal-economische geschiedenis van de Amsterdamse Jodenbuurt en de Dapperbuurt was het venten van bloemen en handel op de markt een cruciale bron van inkomsten voor de arbeidersklasse. Dit incident vond plaats in een tijd van toenemende spanningen, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog.

Genoemde Personen 2

Locaties

Dappermarkt

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Huishoudelijk: Pan Kruidenier (Droog): Bloem Textiel & Kleding: Band Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bloemen Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Vlees Vleeswaren: Wild

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen Razzia & Arrestatie

Organisaties

Marktwezen Politie