Handgeschreven brief (klacht/melding).
Origineel
Handgeschreven brief (klacht/melding). 11 juni 1942 (stempel). [Linksboven, handgeschreven:]
Doorzenden aan
Dir. v. d. Marktwezen.
[Midden boven, stempel:]
Nº 46a/373/1 M. 1342 1/2
[Rechtsboven, datumstempel:]
11 JUNI 1942
[Handgeschreven toevoeging bij stempel:] op [onleesbaar] map
Mijnheer.
Aan de Vischmark de Ruiterkade
daar word losvolk aangenomen
door den Heer Stam wat niet op
zijn plaats is er mag nergens
los volk aangenomen of het
moet via de Beurs gebeuren
en er zijn er ook bij die hebben
geweigerd voor Duitschland
en hebben geen Beurskaartje
ik hoop dat uwe daar zeer gauw
verandering in brengt anders
zou ik genoodzaakt zijn mij
tot andere te wenden bij
Mijnheer ter Haar aan de
groentenhal staan menschen
ingeschreven die hebbe jaren
aan de Vishhal gewerkt
met botters lossen en hebbe
ook werk voor de hal gedaan
dank uw H. v. B. Vishhandelaar
[Rechtsonder, potloodnotitie:]
46 H De brief is een formele klacht van een vishandelaar (ondertekend met H. v. B.) gericht aan de directie van het Marktwezen. De kern van de klacht is tweeledig:
1. Onreglementaire werving: Een zekere heer Stam neemt 'los volk' (tijdelijke arbeiders) aan bij de Vischmarkt aan de De Ruijterkade buiten de officiële kanalen om. Volgens de schrijver moet dit verplicht via 'de Beurs' (het Arbeidsbureau) verlopen.
2. Ideologische/Juridische component: De schrijver meldt specifiek dat onder dit losse personeel mannen zijn die "geweigerd hebben voor Duitschland" (werkweigering voor de Arbeitseinsatz) en dus niet over de vereiste papieren (Beurskaartje) beschikken.
3. Dreigement: De schrijver dreigt zich "tot andere" te wenden als er niet wordt ingegrepen, wat in de context van 1942 kan duiden op een melding bij de bezettingsautoriteiten.
4. Alternatief: De schrijver wijst erop dat er bij de heer Ter Haar (groentenhal) wel ervaren personeel beschikbaar is dat voorheen botters loste. Het document dateert uit juni 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland. De arbeidsmarkt was in deze tijd streng gereguleerd. Werknemers moesten geregistreerd staan bij de overheid; dit was mede om mannen te kunnen aanwijzen voor de Arbeitseinsatz (dwangarbeid in Duitsland). Het aannemen van personeel zonder 'Beurskaartje' was een overtreding van de distributie- en arbeidswetten. De brief illustreert de spanningen op de werkvloer, waarbij economische concurrentie, regelzucht en de dreiging van collaboratie/verraad (het melden van werkweigeraars) door elkaar liepen. B. Vishhandelaar Marktwezen