Zakelijke brief / Verzoekschrift H.F. Reitema Jr., Vishandel, 2e Rozendwarsstraat 9, Amsterdam. [Briefhoofd]
H. F. Reitema Jr.
Vishandel
2e Rozendwarsstraat 9
AMSTERDAM
Tel. 32008

[Aantekeningen rechtsboven]
17)
14/8 1942
No 46A/487/3 M. 1942 15/8
(In potlood/lichte inkt:)
Wilt u resultaten?
m. met stukken
in volgende
Com. Verg. [Commissie Vergadering]

[Inhoud brief]
Mijnheer

In antwoord op u schrijven dato 7/8 No 46A/487/2 M
zoo deel ik u mede als dat ik met het oog op de geringe
aanvoer mij moet tevreden stellen wat betreft de toe-
wijzing van levende aal, maar Mijnheer waar blijft
mijn toewijzing voor Rivier of zoetwater visch
aangezien ik in 1940/41 van mijn Grossier de Firma
Honnen te Enkhuizen 4% had toegewezen. Die
heb ik altijd gebakken of gerookt verkocht de
laatste tijd heb ik ze steeds verkocht in gerookte
toestand. Ik ben gaarne tot het geven van inlichtinge
bereid.

Zoo teeken ik mij
Hoogachtend
H. F. Reitema Jr.

[Aantekeningen rechtsonder - de beschikking]
(Groot geschreven in inkt:)
afwijzen

(In potlood:)
46a/487/4
onder
mededeeling, dat
voor het rooken
v. Z.W. [ZoetWater] visch
geen toestemming
wordt verleend.
[Paraaf A] In deze brief protesteert vishandelaar H.F. Reitema Jr. uit de Amsterdamse Jordaan tegen het uitblijven van zijn toewijzing voor rivier- en zoetwatervis. De brief is een reactie op een eerdere mededeling (van 7 augustus) waarin hem blijkbaar al een beperking was opgelegd wat betreft de levering van levende aal (paling).

De afzender voert als argument aan dat hij in de referentieperiode (1940/41) recht had op een quotum van 4% via zijn groothandelaar in Enkhuizen. Hij benadrukt dat hij de vis verwerkt (bakken en met name roken) alvorens deze te verkopen.

De reactie van de ambtenaar of de commissie, rechtsonder genoteerd, is kort en krachtig: "afwijzen". De reden hiervoor is strikt beleidsmatig: er wordt op dat moment geen toestemming verleend voor het roken van zoetwatervis. Dit duidt op schaarste en een centraal gestuurde distributie waarbij bewerkingen die de aard van het product veranderen of wellicht brandstof verbruiken, werden ontmoedigd of verboden. Het document dateert van augustus 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was de voedselvoorziening volledig onderworpen aan het distributiestelsel.

Ondernemers waren voor hun handel volledig afhankelijk van officiële toewijzingen (quota). De overheid probeerde de schaarse middelen zo efficiënt mogelijk te verdelen. Het verbod op het roken van vis, zoals vermeld in de afwijzing, kan te maken hebben met het besparen van brandstof (hout/gas) of het voorkomen dat vis aan het directe distributiesysteem werd onttrokken voor 'luxe' verwerking.

De Firma Honnen in Enkhuizen was een bekende naam in de vishandel, aangezien Enkhuizen een knooppunt was voor de handel in IJsselmeervis (de voormalige Zuiderzee). De strikte bureaucratische toon en de vele referentienummers tonen de verstikkende mate van regulering waar kleine ondernemers in oorlogstijd mee te maken hadden. F. Reitema H.F. Reitema