Getypte brief (doorslag of officieel afschrift). 18 september 1942. De Directeur (vermoedelijk van een distributie- of keuringsinstantie). den Heer Mr. J. Martin Muller, Jan Luykenstraat 17, Amsterdam-Zuid. [Rechtsboven:]
M/HB.

[Midden-rechts:]
den Heer Mr.J.Martin Muller,
Jan Luykenstraat 17,
Amsterdam-Zuid.
Wijk 24.

[Linksboven, handgeschreven in blauw potlood:]
Verzonden 20/9 Insp

[Midden-links:]
A
46/572/3 M.

[Rechtsonder de adresgegevens:]
18 September 1942.

[Betreft-regel:]
W.Kok, Spaarndam.
----------------

In antwoord op Uw brieven van 2 en 11 September j.l. Nos. 4244, heb ik de eer U te berichten, dat bij een dezerzijds ingesteld nader onderzoek is gebleken, dat van de bewuste zending 9 doozen (à $f$ 0,88) door de marechaussee in beslag zijn genomen wegens ondermaat der paling. Bij weging der overige 10 doozen bleek niet alleen, dat deze paling bevatten van te licht gewicht, die niet tegen $f$ 1,22, doch voor $f$ 0,88 per pond verkocht mocht worden, doch tevens, dat zij minder dan 10 pond aal inhielden. Dit laatste werd daar ter plaatse geconstateerd door twee contrôleurs en een schrijver.

In totaal werd een manco van 8 pond geconstateerd. Uiteraard kon aan W.Kok niet meer uitbetaald worden dan het gewicht aan paling, dat van hem ten verkoop werd ontvangen en werd hem een afrekening van 92 pond toegezonden.

De Directeur, * Inhoud: De brief is een formele reactie op correspondentie van een advocaat (gezien de titel 'Mr.') namens een cliënt, de palinghandelaar W. Kok. Er is een geschil over een zending paling. Een deel (9 dozen) is door de marechaussee geconfisqueerd omdat de vissen te klein waren ('ondermaat'). Het resterende deel (10 dozen) bleek bij controle zowel kwalitatief onder de maat (te licht voor de hogere prijsklasse) als kwantitatief onjuist (er zat minder gewicht in de dozen dan aangegeven).
* Administratieve details: De brief vermeldt een tekort ('manco') van 8 pond op een verwachte 100 pond (10 dozen van 10 pond), waardoor er slechts voor 92 pond is afgerekend. De prijsstelling van $f$ 0,88 versus $f$ 1,22 wijst op strikte prijsbeheersing.
* Taalgebruik: Typisch ambtelijk-juridisch Nederlands uit het midden van de 20e eeuw ("heb ik de eer U te berichten", "dezerzijds", "j.l. Nos."). * Tijdsperiode: September 1942. Nederland bevond zich midden in de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Economische context: In deze periode was er sprake van een schaarste-economie. Voedselvoorziening en prijzen werden streng gecontroleerd door de overheid om zwarte handel tegen te gaan en de distributie te reguleren. De marechaussee werd ingezet voor de handhaving van economische delicten, zoals het verhandelen van ondermaatse vis of het sjoemelen met gewichten.
* Locatie: Spaarndam was (en is) een bekend centrum voor de palingvisserij en -handel. De Jan Luykenstraat in Amsterdam-Zuid was een chique buurt waar veel advocatenkantoren gevestigd waren.