Handgeschreven ambtelijke notitie of memorandum op gelinieerd papier. 14 september 1942 (onderaan links voorzien van een aanvullende datumstempel/notitie van 19 september 1942). Mag voor joden geen
vruchten meer verkoopen
en kan dientengevolge
met dit artikel niet
meer handelen. Mag zelf
niet in verdeel-
ing in aanmerking.
Verzoekt toewijzing
mosselen en overi-
gen. Staat in verdeeling
komt eveneens van dit
artikel een toewijzing
het eerste ^(verzoek)^ met mossel-
combinatie bespreken
het tweede nader
bezien.
Heeft geen erkennings-
kaart van de Ned. Gro.-
fruitcentrale.
14-9-’42
de Boer

[Linksonder:]
vpt [initialen] 19/9 ’42 De tekst betreft een ambtelijke beoordeling van een verzoek door een handelaar in de herfst van 1942. Uit de eerste regels blijkt dat de persoon in kwestie geen vruchten meer mag verkopen aan (of als) Joden, wat direct voortvloeit uit de anti-Joodse maatregelen van de Duitse bezetter. Hierdoor is de handelaar zijn nering in dit specifieke artikel kwijt en is hij uitgesloten van de reguliere distributie ("verdeeling").

De handelaar verzoekt vervolgens om een toewijzing voor de handel in mosselen en andere producten ("overigen") om in zijn levensonderhoud te voorzien. De ambtenaar noteert dat er voor mosselen mogelijk een toewijzing in het systeem zit en stelt voor dit te bespreken. Echter, er wordt een belangrijk bureaucratisch obstakel geconstateerd: de verzoeker bezit geen officiële erkenningskaart van de "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" (NGF), de instantie die tijdens de bezetting de regie voerde over de sector. Dit document is een treffend voorbeeld van de 'bureaucratie van de uitsluiting' tijdens de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In 1941 en 1942 werden Joodse ondernemers systematisch uit het economische leven geweerd via het proces van 'arisering' en diverse verbodsbepalingen.

De "Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale" was een van de vele crisisorganen die de handel en distributie streng controleerden. Het document illustreert de hopeloze positie van handelaren die door de rassenwetten hun inkomen verloren en via alternatieve wegen (zoals de mosselhandel, die minder streng gereguleerd leek of onder andere regels viel) probeerden te overleven, maar daarbij vastliepen in het web van vergunningen en uitsluitingsmechanismen.