Brief / Verzoekschrift 9 september 1942 W. Bommels, 3e Egelantiersdwarsstraat 9 II, Amsterdam (C) Onbekende instantie (waarschijnlijk een distributie- of politie-instantie belast met markt- en ventzaken) [Stempel/Kenmerk linksboven:] No 76a/580/I M. 1042 11/9
[Rechtsboven:] 8

Amsterdam 9 Sept. ’42

Weled. Heer,
[Aantekening in potlood:] p. 11/9 10 uur
[Aantekening:] 11/12 ’42
[Aantekening:] oproepen 11-9-42
[Aantekening:] de Haan
[Aantekening:] m. i. Insp.

Hiermede verzoek ik uw beleefde aandacht voor het volgende:

Ondergetekende W. Bommels bezit sinds de uitreiking daarvan een ventvergunning waarmee beurteling met visch (haring en zuurwaren) of fruit gevent werd.
Daar ik met het verkoopen van zuurwaren niet meer in de behoeften van mijn gezin kunt voorzien, wou ik het probeeren met visch of fruit, doch mij wordt niets gegeven daar ik geen erkenning of toewijzing had.
Nu verzoek ik uw beleefd, daar ik toch jarenlang als bonafide venter bekend ben, mij of een groente en fruittoewijzing of een toewijzing voor visch ed. te verstrekken.

Inmiddels beleefd een gunstige toezegging afwachtend, teeken ik Hoogachtend,

[Handtekening:] W. Bommels
3e Egelantiersdwarsstr. 9 II
A. dam (c.)

Z. O. Z. In deze brief verzoekt W. Bommels, een straatventer uit de Amsterdamse Jordaan, om een officiële toewijzing voor de verkoop van vis of groente en fruit. Hoewel hij al in het bezit is van een ventvergunning, loopt hij vast in de bureaucratie van de distributietijd. Hij verkoopt momenteel 'zuurwaren' (ingelegde producten zoals augurken of haring), maar de inkomsten hiervan zijn onvoldoende om zijn gezin te onderhouden.

De kern van het probleem is dat hij zonder officiële "erkenning of toewijzing" geen voorraad kan inkopen bij de groothandel. Hij beroept zich op zijn status als "bonafide venter" die al jarenlang het vak uitoefent om alsnog deze papieren te verkrijgen. De administratieve aantekeningen bovenin suggereren dat zijn verzoek in behandeling is genomen en dat hij is opgeroepen voor een gesprek ("oproepen 11-9-42"). Het document dateert uit september 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was het distributiestelsel volledig van kracht. Grondstoffen en voedsel waren schaars en de handel werd strikt gereguleerd door de overheid om zwarte handel te voorkomen en de voedselvoorziening te controleren.

Voor kleine zelfstandigen, zoals venters in de Jordaan, was deze regelgeving vaak verstikkend. Men had niet alleen een vergunning nodig om te mogen staan of lopen met een kar, maar ook specifieke toewijzingen om überhaupt goederen te mogen inkopen. De brief illustreert de dagelijkse overlevingsstrijd van de Amsterdamse bevolking en de toenemende armoede onder kleine handelaren naarmate de oorlog vorderde. De vermelding van "zuurwaren" is typisch voor de Amsterdamse eetcultuur van die tijd, maar blijkbaar was er in 1942 meer vraag naar (of meer marge op) verse producten zoals vis en fruit. W. Bommels Politie