Archiefdocument
Origineel
30 september 1942. W. Schippers, viskoopman. Onbekend ("Weledele Heer"), waarschijnlijk de Marktmeester of een distributie-instantie. [Stempel linksboven:]
Nº 46ª/709/1 M. 1942 3/10
[Rechtsboven:]
30 - 9 - 1942.
m. Com. Verdeeling [potloodaantekening]
Weledele Heer
Langs deze weg wilde ik onaangetekend beleefd doch dringend het volgende verzoek tot u richten.
Ik ben n.l. als vischkoopman bij uw bedrijf ingeschreven, en tevens voorzien van een marktplaats in de Ten Katenstraat, sinds Juli 1942.
Waar het in die dagen nog mogelijk was de zeevisch vrij op uw markt te kopen, hetgeen ik dan ook gedaan heb, is het sinds geruimen tijd ook niet meer mogelijk daar dit op toewijzing is, dus ben ik van alles uitgesloten.
Nu breekt echter een ander tijdperk aan, n.l. de mosselen, bliek, sprotfile, enz.
En dit is nu het punt waarover ik mijn verzoek indien, n.l. het verkrijgen van een toewijzing van een of meer dezer genoemde artikelen, opdat ik alsdan in staat word gesteld voor mij en mijn gezin het dagelijks brood te verdienen.
Hopende op een gunstig besluit uwerzijds,
teken ik met de meeste hoogachting
[Handtekening:] W. Schippers
Adres.
Ten Katenstraat 26. II
Amsterdam.
[Aantekeningen onderaan:]
46ª/709/2 [in rood potlood]
afwijzen [diagonaal geschreven]
6-10-'42
[Onleesbaar paraaf] In deze brief verzoekt W. Schippers, een Amsterdamse viskoopman met een standplaats op de Ten Katemarkt, om een officiële "toewijzing" voor de handel in seizoensproducten zoals mosselen en sprot.
Schippers legt uit dat hij sinds juli 1942 op de markt staat. Aanvankelijk kon hij nog vrije voorraad inkopen, maar door de verscherpte distributieregels tijdens de bezetting is de inkoop van zeevis volledig overgegaan op een systeem van toewijzingen. Omdat hij blijkbaar niet over de juiste papieren of historische rechten beschikt, is hij "van alles uitgesloten". Hij voert aan dat hij deze toewijzing nodig heeft om in het levensonderhoud van zijn gezin te kunnen voorzien.
De brief is voorzien van ambtelijke aantekeningen. Rechtsboven staat "m. Com. Verdeeling", wat verwijst naar de Commissie van Verdeeling die over de schaarse goederen besliste. Onderaan de brief is met potlood het besluit genoteerd: "afwijzen", gedateerd op 6 oktober 1942. Dit document biedt een blik op de economische realiteit in bezet Nederland in 1942. De schaarste nam toe en de Duitse bezetter voerde een strikt distributiestelsel in voor bijna alle goederen, inclusief vis. Zonder een officiële toewijzing (toewijzingsbewijs) was het voor kleine zelfstandigen nagenoeg onmogelijk om legaal aan handelswaar te komen.
De Ten Katestraat in Amsterdam-West was (en is) een belangrijke marktlocatie. De afwijzing van het verzoek betekende voor de afzender waarschijnlijk een direct verlies van inkomen in een periode waarin voedsel en middelen van bestaan steeds schaarser werden. De bureaucratische afhandeling ("afwijzen" zonder verdere toelichting op de brief zelf) is typerend voor de zakelijke, harde wijze waarop distributievraagstukken in oorlogstijd werden behandeld. W. Schippers