Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift/klacht). 25 september 1942 (stempel). C. Bosch, Balistraat 69 III oost, Amsterdam. Waarschijnlijk de Visserijcentrale (gezien de stempel bovenaan). [Stempel rechtsboven: Visserijcentrale / Datum 25 SEP. 1942 / Afd. NV / Nummer 46155]
Mijnheer ik ben van morgen her op uit geweest om
een mosselen kaart maar die kreeg ik niet om dat ik geen
toewiesing in de hal had nu wort her maandag mosselen
verdeelt waar staa ik ook naast net als met de gerookte aal
ik wou doch wel een weeten waar om ik over al van uit geslooten
wort ik heb altijt in de haring en gerookte visch gevist
en altijt zelf in geleegen gewerk van smorgens vroeg tot savonds laat
en altijt mijn brood verdient dient en toen de moblie saatsie
uit sprak en toen ben ik her mee uit gescheeden om dat de haaring
geweldig slegt wert en duur toen heb ik my ~~maar~~ op gerookte
aal gaan toeligen does dat ik gun toewiesing heb verdien ik
nog mijn brood met de zuurwagen dus u begrijp wel dat ik
een handelsman ben maar een ander die krijgt het maar zoo ik
kan toch niet helpen dat her oorlog is daar heb ik de schult niet
aan en ik weet ook niet waar om de komisie mij niet herkennen
wil of het om bolotiekereden het het is dat weet ik ook niet de
inspekteur van de markweesen die weet heel goet voat voor een
persoon ik ben ik heb nog nooit in de gevangenis gezeet en
nog nooit en mens kwaat gedaan waar om moet mij dat worden
aangedaan ik hoop dat de ~~zo~~ zaak voor mijn eens onderzocht
wort want ik b heb nog al steeds afgeweesen ik hoop dat ik nu
en ook mij regt een krijg sou ik die niet krijgen dan zou ik zoo
graag willen weten waar ik me dan vervoegen moet want als ik mij
dat de komisie vend dan zeggen se tegen mij ik moet hier
niet wezen maar bij de visserijcentrale in de haag vinden
die kennen je een toewiesing geven maar wij niet ik hoop
dat ik her nu een krijg [onleesbaar teken] Amsterdam
[Onderaan rechts:] C Bosch Balistraat 69 III oost
[Kantlijn links onderaan, potlood/andere inkt:]
Steeds in
haring gewerkt
kreeg in 1941 mosselen
als er over was
2/10 '42 [handtekening/paraaf] De brief is een emotioneel en dwingend verzoek van een Amsterdamse straathandelaar, C. Bosch. De kern van zijn beklag is dat hij geen "toewijzing" (vergunning of allocatie) krijgt voor de handel in mosselen en gerookte aal, terwijl hij naar eigen zeggen al zijn hele leven in de vissector werkzaam is.
Enkele opvallende punten:
* Toon: De schrijver voelt zich onrechtvaardig behandeld en gemarginaliseerd ("overal van uit geslooten"). Hij benadrukt zijn status als hardwerkende burger die nog nooit met de politie in aanraking is gekomen.
* Linguïstiek: Het document bevat veel fonetische spellingen die typerend zijn voor iemand met beperkt formeel onderwijs in die tijd (bijv. "moblie saatsie" voor mobilisatie, "bolotiekereden" voor politieke redenen, "her" voor hier).
* Beroepsernst: Hij noemt de "zuurwagen" (een kar met augurken, uien en zuurwaren), wat destijds een bekend Amsterdams straatbeeld was, als zijn huidige noodgedwongen bron van inkomsten.
* Bureaucratie: Bosch beschrijft een kastje-naar-de-muur-scenario tussen de lokale commissie en de Visserijcentrale in Den Haag. De brief dateert uit september 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens de oorlogsjaren was er sprake van een strikt distributiestelsel. Handelaren hadden officiële toewijzingen nodig om goederen te mogen inkopen en verkopen. Schaarse producten zoals vis en mosselen werden streng gereguleerd door de Rijksbureaus (zoals de Visserijcentrale).
De opmerking over "bolotiekereden" (politieke redenen) is significant: in 1942 was de uitsluiting van bepaalde groepen (zoals Joodse handelaren of politieke tegenstanders van het regime) van economische activiteiten aan de orde van de dag. Hoewel de brief niet expliciet vermeldt of de afzender tot een dergelijke groep behoort, weerspiegelt de angst voor politieke uitsluiting de grimmige realiteit van die tijd. De aantekening in de marge suggereert dat zijn dossier later (2 oktober 1942) is bekeken, waarbij werd vastgesteld dat hij voorheen alleen mosselen kreeg "als er over was". C. Bosch Politie