Afschrift van een officiële beschikking.
Origineel
Afschrift van een officiële beschikking. 2 juli 1942. No.46A/748/2 M.1942 20/10 AFSCHRIFT.
N.V.C. No.229
DEPARTEMENT VAN LANDBOUW EN VISSCHERIJ
Beschikking van den Secretaris-Generaal van het Departement van Land-
bouw en Visscherij inzake maximumprijzen voor pos.
2 Juli 1942
no.2820
Afd. Visscherijen.
Op grond van artikel 2 van het Besluit No.218/1940 inzake de be-
noeming van een Gemachtigde voor de Prijzen en in overeenstemming met
de par.2 en 3 van de Verordening No.3/1940 van den Rijkscommissaris
voor het bezette Nederlandsche gebied wordt bepaald:
Par. 1.
Maximumprijzen en marges voor versche pos.
Art. 1
1. De prijzen en marges, welke visschers, onderscheidenlijk groot- en
kleinhandelaren voor versche pos ten hoogste aan hun afnemers in reke-
ning mogen brengen, zijn als volgt:
| Max.verkoopprijs voor den visscher per kg. | Max.marge voor den groothandelaar, af groothandelaar, incl. verpakking en bijkomende kosten per kg. | Max.marge voor den kleinhandelaar, af kleinhandelaar, inc.vracht van groot- naar kleinhandelaar, netto à contant per kg. |
|---|---|---|
| ƒ 0,10 | ƒ 0,06 | ƒ 0,09 |
- De in het voorgaande lid bedoelde prijzen gelden slechts in zooverre
de versche pos een lengte van ten minste 10 cm. heeft en voor mensche-
lijke consumptie geschikt is.
Art. 2.
De commissiekooper van versche pos mag zijn opdrachtgever ten hoogste
ƒ 0,02 per kg. in rekening brengen, waarin eventueele vrachtkosten niet
zijn begrepen.
Art. 3.
Indien de verkoop van versche pos over meer dan één groothandelaar
loopt, moeten de groothandelaren de groothandelsmarge onderling deelen.
Par. 2.
Maximumprijzen voor gerookte of gestoomde pos.
Art. 4.
De prijzen, tegen welke gerookte of gestoomde pos ten hoogste door roo-
kers en kleinhandelaren mag worden verkocht en afgeleverd, zijn als
volgt:
| Max.verkoopprijs voor den rooker, incl.verpakking en bijkomende kosten franco afnemer per kg. | Max.verkoopprijs voor den kleinhandelaar, af kleinhandelaar, netto à contant per kg. |
|---|---|
| ƒ 0,55 | ƒ 0,75 |
Art. 5.
Indien de rooker gerookte of gestoomde pos aan een groothandelaar ver-
koopt en aflevert, is de rooker verplicht den verkoopprijs met ten
minste 5% te verminderen. De groothandelaar moet voor rookersprijs aan
den kleinhandelaar leveren. * Regulering: Het document toont de verregaande prijsbeheersing tijdens de bezettingsjaren. Niet alleen de verkoopprijzen, maar ook de handelsmarges en commissies werden tot op de cent nauwkeurig vastgelegd.
* Kwaliteitseisen: De prijsstelling was gekoppeld aan strikte criteria: de vis (pos) moest minimaal 10 cm lang zijn en geschikt voor menselijke consumptie.
* Distributieketen: De tekst maakt een duidelijk onderscheid tussen de rollen van de visser, de commissiekoper, de groothandelaar, de roker en de kleinhandelaar.
* Prijzen: Opvallend is het grote verschil tussen de prijs voor verse pos (ƒ 0,10 per kg voor de visser) en gerookte/gestoomde pos (ƒ 0,75 per kg voor de consument), wat de kosten van verwerking en transport weerspiegelt. Dit document stamt uit juli 1942, de periode van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. De verwijzing naar de "Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied" (Arthur Seyss-Inquart) duidt op de juridische inbedding in het bezettingsbestuur.
In deze fase van de oorlog werd voedsel schaarser en nam de inflatiedruk toe. De bezetter probeerde via het Departement van Landbouw en Visscherij de voedselprijzen te controleren om sociale onrust te voorkomen en de zwarte handel in te dammen. De pos (een zoetwatervis) was indertijd een belangrijke volksvoeding, omdat luxere vissoorten vaak werden geëxporteerd naar Duitsland of simpelweg onbetaalbaar werden voor de gemiddelde burger. Dit type besluitvorming was essentieel voor de werking van de distributiebonnen en de gereguleerde economie.