Handgeschreven brief/dienstmededeling. 23 oktober 1942. Verdeeling pos A’dam, 23/10 1942
N.V.C.

Naar aanleiding van
Uw brief dd. 19 dezer Nv
26556 / Verw. / Han. bericht ik
u, dat op dagen van grooten
aanvoer van gezouten of gestoomde
pos op den afslag de maximum-
prijzen niet kunnen worden gehaald,
zoodat ^dan^ niet kan worden verdeeld.
Deze partijen moeten dus worden
afgeslagen, waarbij het voorkomt,
dat bepaalde partijen voor 16 cent
en minder per kg. moeten
worden verkocht. Een en ander
heeft zich ook voorgedaan bij in-
zendingen v. de fa. Jan Muis,
Spakenburg.
Aan het in Uw brief ver-
vatte verzoek kan derhalve geen
gevolg worden gegeven.
46a/748/3 DD [geparafeerd] * Kern van de tekst: De schrijver reageert op een verzoek (mogelijk over vaste distributie-quota of prijsgaranties). De conclusie is negatief: het verzoek kan niet worden ingewilligd.
* Economisch mechanisme: Er wordt uitgelegd dat bij een overschot ("grooten aanvoer") aan gezouten of gestoomde pos de marktprijs op de visafslag onder de vastgestelde maximumprijs duikt. Omdat de prijs zo laag is (soms minder dan 16 cent per kilo), vervalt het reguliere verdeelsysteem dat blijkbaar uitgaat van stabiele prijzen. De vis wordt dan simpelweg "afgeslagen" aan de hoogste bieder onder de marktprijs.
* Casus: Als specifiek voorbeeld van deze marktsituatie wordt de firma Jan Muis uit Spakenburg genoemd, een bekende naam in de visserijhistorie van dat dorp.
* Taalgebruik: Typisch zakelijk-ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "dd. 19 dezer", "vervatte verzoek", "derhalve"). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting (1942). In deze tijd was de Nederlandse economie een distributie-economie geworden. De Nederlandse Visserij Centrale (N.V.C.) speelde een cruciale rol in het reguleren van de voedselvoorziening, het beheersen van de prijzen en het voorkomen van de zwarte handel.

"Pos" (ook wel posje) is een kleine zoetwatervis die destijds veelvuldig werd geconsumeerd, vaak gerookt of gezouten om de houdbaarheid te vergroten. De brief illustreert de frictie tussen de starre distributieregels van de overheid en de grillige realiteit van de visafslag: wanneer er te veel vis was, werkten de officiële prijsmodellen en verdeelsleutels niet meer, waardoor handelaren hun waar voor zeer lage prijzen moesten verkopen. Dit leidde tot teleurstellingen bij de vissers of handelaren, zoals in dit geval blijkt uit de afwijzing van hun verzoek.