Verzoekschrift / Petitie van bewoners. October 1942. [Linksboven stempel/nummering:]
Nº 46A/817/3 M. 1942 30/10

[Rechtsboven:]
307
A’dam, October 1942.

Zeer Geachte Heeren!

Geven met verschuldigden eerbied te kennen, ondergeteekenden, allen bewoners van Watergraafsmeer, A’dam-Oost.
Ondergeteekenden vragen voor het volgende, Uwe welwillende aandacht:
„dat de bewoners van Watergraafsmeer, met leedwezen hebben vernomen, dat de Heer J. Braan, „Vischhandel Volendam”, Middenweg 52 A’dam-Oost, volgens rapport van 12 Oct 1942 j.l., bovenstaande letter W.G. niet in aanmerking komt, voor den verkoop in mosselen,
„daar dit voor ondergeteekenden, een groote teleurstelling is behoeft geen betoog, daar de Heer J. Braan, de eenigste vischverkooper in Watergraafsmeer is,
„dat ondergeteekenden, reeds eenige jaren, aan bovengenoemd adres, steeds in de gelegenheid waren, daar hun mosselen te kunnen koopen;
„dat voor de bewoners van Watergraafsmeer, nu de gelegenheid is ontnomen en zij geheel naar het Dapperplein moeten, om dit kostbare voedsel te verkrijgen en deze afstand voor vele vrouwen een groot bezwaar is;
„dat ondergeteekenden, door deze maatregel geheel zijn verstoken voor de inkoop van mosselen en achtergesteld worden, bij andere deelen der stad,
„dat de vischvoorziening in dit raion al zeer schraal is, voor de duizenden bewoners van Watergraafsmeer,
„ondergeteekenden, verzoeken beleefd Uwe afwijzing te willen herzien en de bewoners van Watergraafsmeer gelegenheid te geven hunnen inkoop van mosselen, aan het adres van den Heer J. Braan, te willen bewerkstelligen.

[Kanttekeningen linker marge, schuin geschreven:]
ongunst
Braan
heeft
vorig
jaar
geen
mosselen
geladen!

[Kanttekening rechtsboven bij aanhef:]
Niet doen
[Paraaf] * Inhoud: Het document is een gezamenlijk verzoek van de bewoners van de Watergraafsmeer gericht aan (vermoedelijk) het Gemeentelijk Bureau voor de Voedselvoorziening of een vergelijkbare instantie. Zij protesteren tegen het besluit om J. Braan geen vergunning (letter W.G.) te geven voor de verkoop van mosselen.
* Argumentatie:
1. Lokaal belang: Braan is de enige visboer in de wijk.
2. Traditie: Bewoners kopen er al jaren hun mosselen.
3. Logistiek: Zonder dit verkooppunt moeten bewoners naar de Dappermarkt, wat in oorlogstijd (gebrek aan vervoer, tijd voor huishouden) een zware belasting is voor de vrouwen.
4. Schaarste: De algemene voedselvoorziening in de wijk is al gebrekkig.
* Resultaat: De ambtelijke notities in de marge wijzen op een afwijzing ("ongunst", "Niet doen"). De reden hiervoor wordt ook kort genoteerd: de heer Braan zou het voorgaande jaar geen mosselen hebben ingekocht ("geen mosselen geladen"), waardoor hij blijkbaar zijn rechten op een toewijzing voor het nieuwe seizoen had verspeeld. Dit document stamt uit oktober 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. Tijdens deze periode was er sprake van een strikt distributiesysteem voor voedsel. Mosselen werden in de oorlog gezien als een belangrijk "kostbaar voedsel" (zoals de tekst vermeldt) omdat ze een bron van eiwitten vormden die niet altijd op de bon waren, of in ieder geval een welkome aanvulling boden op het karige rantsoen.

De bureaucratie was in deze jaren onverbiddelijk. De term "W.G." verwijst waarschijnlijk naar een specifieke classificatie in het distributiestelsel (mogelijk 'Winkelier-Grossier'). De weigering op basis van het feit dat de ondernemer het jaar ervoor "geen mosselen had geladen" is typerend voor de rigide toewijzingsregels: wie een jaar niet leverde, verloor zijn vergunning of quotum voor het volgende jaar, ongeacht de behoeften van de lokale bevolking. De Watergraafsmeer was destijds een relatief geïsoleerde stadsuitbreiding, waardoor de reis naar het Dapperplein inderdaad een aanzienlijke onderneming was. J. Braan