Handgeschreven ambtelijke notitie/brief. 7 november 1942. A’dam, 7/11 1942
Levensm.
Bergen op Zoom

In bijlage dezes doe ik u
een afschrift toekomen van een
brief van E. Overweg en M. Wijnschenk
dd. 30 Oct. jl. onder mededeeling,
dat genoemde heeren ook het
vorige jaar tezamen op een
plaats op de Nieuwmarkt
mosselen gekookt hebben ver-
kocht.
Mijnerzijds bestaat derhalve
geen bezwaar, dat hun een
vergunning tot het koken van
mosselen wordt uitgereikt.

[onleesbare paraaf]

460/522/2 [in rood]
[vinkje in rood] De brief is een formeel advies over het verlenen van een marktvergunning. De schrijver (vermoedelijk een ambtenaar in Amsterdam) informeert de instantie 'Levensm.' (waarschijnlijk het Bureau Voedselvoorziening) in Bergen op Zoom over een verzoek van de heren E. Overweg en M. Wijnschenk.

De kern van de argumentatie is continuïteit: omdat de heren het jaar daarvoor (1941) ook al samen op de Nieuwmarkt in Amsterdam mosselen kookten en verkochten, ziet de schrijver geen beletsel om de vergunning voor het huidige seizoen opnieuw te verlenen. De verwijzing naar Bergen op Zoom is logisch, aangezien deze stad historisch gezien een belangrijk knooppunt was voor de handel in en distributie van Zeeuwse mosselen. Dit document is geschreven tijdens de Duitse bezetting van Nederland (november 1942). Het biedt een inkijkje in de dagelijkse bureaucratie en de regulering van de voedselvoorziening in oorlogstijd.

Bijzonder opmerkelijk is de naam M. Wijnschenk. Wijnschenk was een veelvoorkomende Joodse familienaam in de Amsterdamse vishandel (met name rondom de Nieuwmarkt). In november 1942 bevond de Joodse bevolking van Amsterdam zich in een uiterst precaire situatie door de voortdurende deportaties. Dat er op dit specifieke moment nog ambtelijk gecorrespondeerd werd over een vergunning voor een Joodse marktkoopman, is tekenend voor de bureaucratische processen die soms los leken te staan van de gewelddadige werkelijkheid van de Holocaust, of wellicht een uiting van een poging om reguliere economische activiteit zo lang mogelijk in stand te houden. De Nieuwmarkt grensde direct aan de toenmalige Jodenbuurt.