2 november 1942 Th. Schilder (bijgenaamd "Beest") "Mijne Heeren Commisie Leden" (Leden van een distributiecommissie voor de visvoorziening) № 46/A/834/1 M. 1942 2/11

Volendam 2 - 11 - '42

Mijne Heeren Commisie Leden

Hier mede verzoek ik u of er
geen Mogelijk bestaat om in aanmerking
te komen voor een toewijzeging
Voor Mosselen
Zoute bliek en een Dubbele zoetwatervis
Gerookte Visch
Aangezien ik een Winkel heb en wat ik
nu aan toewijzing krijg dat ik daar nu
niet van kan bestaan daar ik al een
jaar of acht een zaak gehad heb en van
allerlei soorten visch verkocht heb kom ik
vragen als ik dan niet onder de verdeeling
Amsterdam val of ik 't dan weer van mijn
vroegere leveransiers mag betrekken

In afwachting.
Teeken ik.
Th. Schilder (Beest)
Waddenweg 9
Amsterdam.
(Dril 7
Volendam)

[Linksonder handgeschreven paraaf/stempel:] afw
[Linksonder in rood potlood:] 46/A/834/2 In deze brief verzoekt winkelier Th. Schilder om een officiële toewijzing (quotum) voor de handel in mosselen, zoute bliek, zoetwatervis en gerookte vis. De kern van zijn betoog is van economische aard: de huidige hoeveelheden die hem worden toegewezen zijn te gering om een levensvatbaar bedrijf te voeren ("dat ik daar nu niet van kan bestaan").

Schilder voert zijn jarenlange ervaring (acht jaar) aan als argument voor zijn vakbekwaamheid. Een interessant detail is de vraag of hij, indien hij niet onder de Amsterdamse distributie valt, weer direct bij zijn "vroegere leveransiers" mag inkopen. Dit duidt op de verplichte winkelnerf en de strikte koppeling tussen detailhandel en groothandel die door de bezetter was opgelegd.

De vermelding van de naam "(Beest)" achter zijn achternaam is een typisch Volendams gebruik; vanwege de vele gelijkluidende achternamen in het dorp werden (en worden) bijnamen gebruikt ter identificatie. De aantekening "afw" linksonder is waarschijnlijk een ambtelijke afkorting voor "afgewezen", wat suggereert dat het verzoek niet is gehonoreerd. De brief is geschreven in november 1942, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de gehele voedselvoorziening onderworpen aan een streng distributiestelsel (de zogenaamde "geleide economie"). Grondstoffen en handelsproducten waren schaars en werden door centrale overheidsinstanties toegewezen aan ondernemers.

De visserijsector was zwaar getroffen door de oorlog; de Noordzee was grotendeels verboden gebied voor vissers, waardoor men sterker afhankelijk werd van de binnenvisserij (zoetwatervis) en de handel in geconserveerde vis (zoute bliek, gerookte vis). Voor kleine zelfstandigen zoals Schilder, die een winkel dreef aan de Waddenweg in Amsterdam-Noord maar zijn wortels in Volendam had, was de toewijzing van handelsvoorraad een kwestie van overleven. De bureaucratie die uit deze brief spreekt, is tekenend voor de verstikkende regelgeving waar ondernemers in oorlogstijd mee te maken hadden.