Handgeschreven brief (verzoekschrift). 11 oktober 1939. J. v. Os, Jodenbreestraat 11-II, Amsterdam. Nº 25/188/ M. 1939 12/10 [stempel] Insp [potlood]

Amsterdam 11 October 1939.

den WelEd. Zeer Gel. Heer d. v. d. Laan
Dir. Marktwezen
Amsterdam.

WelEd. Zeer Gel. Heer

Een bijzondere drukke verkoop, voort-
komende uit de tegenwoordige
tijdsomstandigheden noodzaakt
mij U te verzoeken, voor slechts een
drietal weken, mij vergunning te willen
verleenen voor het hebben van 'n assi-
stent. Mijn vrouw is wegens physische
omstandigheden hiertoe niet in staat.
Hopend en vertrouwend dat U
m'n beleefd verzoek toe wil staan
verblijf ik met de meeste hoogachting,
Uw. dw. di.

Hoogachtend
J.v.Os.

J. v. Os.
Jodenbreestr. 11 II
A'dam. In deze brief verzoekt de heer J. v. Os de directeur van het Marktwezen om toestemming voor het inzetten van een assistent voor een periode van drie weken. De aanleiding hiervoor is een ongewone drukte ("bijzondere drukke verkoop"). Normaal gesproken werd hulp op de markt vaak door de echtgenote verleend, maar de schrijver geeft aan dat zijn vrouw hiertoe momenteel fysiek ("physische omstandigheden") niet in staat is.

De toon van de brief is uiterst formeel en eerbiedig, wat blijkt uit de aanhef ("WelEd. Zeer Gel. Heer") en de ondertekening met de afkorting "Uw. dw. di." (Uw dienstvaardige dienaar). Het handschrift is een verzorgd, hellend cursief dat kenmerkend is voor het onderwijs uit de vroege 20e eeuw. De brief is gedateerd op 11 oktober 1939. Dit is een cruciale periode: de Tweede Wereldoorlog was ruim een maand eerder uitgebroken (1 september 1939). Hoewel Nederland op dat moment nog neutraal was, heerste er grote onrust. De "tegenwoordige tijdsomstandigheden" waar de schrijver naar verwijst, duiden waarschijnlijk op de economische gevolgen van de mobilisatie en de oorlogsdreiging. De extra drukte op de markt zou verklaard kunnen worden door mensen die extra voorraden insloegen (hamsteren) vanwege de onzekere toekomst.

Het adres, Jodenbreestraat 11, bevindt zich in het hart van de toenmalige Joodse buurt in Amsterdam. Gezien de naam J. v. Os en de locatie is het zeer aannemelijk dat de afzender een Joodse marktkoopman was. Slechts enkele maanden na deze brief zou de situatie voor Joodse marktkooplieden drastisch veranderen door de Duitse bezetting en de daaropvolgende anti-Joodse maatregelen, waaronder het verbod voor Joden om op openbare markten te staan. Marktwezen