Dienstbrief van de gemeente Amsterdam. 22 september 1942. Marktwezen Amsterdam
Jan van Galenstraat 14 (West)
Telefoon 85151

VD/HB.

[Stempel/Aantekening: 24/9 '42 met initialen]

Aan : den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Verzoeke bij beantwoording datum en nummer van dezen brief te vermelden

No: 77/37/19 M.
Bijlagen: 1.
Datum: 22 September 1942.

Onderwerp: Straf Gebr. P. en J. Karsseboom. Centrale Markt.

Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d. 8 dezer om spoedig advies ontvangen stuk No. 54/21 L.M. 1942, heb ik de eer U te berichten, dat de expediteursfirma Karsseboom, firmanten P. en J. Karsseboom, in aansluiting op een door mij voor den tijd van 14 dagen opgelegde straf, met ingang van 29 Mei j.l. bij Besluit van den Burgemeester d.d. 29 Mei j.l. No. 54/21 L.M., wegens het ernstig in gevaar brengen van den goeden gang van zaken bij de distributie van aardappelen op de Centrale Markt, is gestraft met ontneming van het recht van toegang tot de Centrale Markt voor onbepaalden tijd, zulks krachtens het bepaalde in artikel 35 van het Reglement op de Centrale Markt.

De feiten, welke aanleiding gaven tot deze strafmaatregel, zijn neergelegd in mijn voorstel d.d. 22 Mei j.l. No. 77/37/8 M.; daaruit blijkt, dat de firma Karsseboom is gestraft wegens het onbevoegd uitoefenen van den groothandel met een partij aardappelen, welke niet voor de consumptie geschikt was, zoomede wegens het drijven van handel met een bon, rechtgevende op den aankoop van 25 hl. zandaardappelen; op de bon heeft in ontvangst genomen, aan de Centrale Markt getransporteerd en aan den uiteindelijken kooper afgeleverd. Het gaat hier derhalve om twee afzonderlijke zaken. Bij bovenbedoelde transacties zou tevens overschrijding der maximumprijzen hebben plaatsgevonden.

[Linksonder in de kantlijn handgeschreven:] door aardappels (?)

Model A.Z. 8a
Stadsdrukkerij Amsterdam
8464-4-42-1000 Bon 249 Dit document is een ambtelijke rapportage over de handhaving van de marktvoorschriften in Amsterdam tijdens de bezettingsjaren. Het betreft een zware sanctie tegen de expediteursfirma Karsseboom. De kernpunten zijn:

1. Sanctie: De firma is voor onbepaalde tijd de toegang tot de Centrale Markt ontzegd. Dit is een ingrijpende maatregel die in feite neerkomt op een beroepsverbod voor deze locatie.
2. Overtredingen: Er is sprake van drie ernstige vergrijpen:
   • Onbevoegde groothandel in aardappelen die kwalitatief onvoldoende waren ("niet voor consumptie geschikt").
   • Illegale handel in distributiebonnen (voor 25 hectoliter zandaardappelen).
   • Prijsopdrijving door overschrijding van de vastgestelde maximumprijzen.

3. Procedure: De besluitvorming verliep via de directeur van het Marktwezen naar de Burgemeester, waarbij de Wethouder voor de Levensmiddelen om advies werd gevraagd. Het document dateert van september 1942, midden in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er in Nederland sprake van toenemende schaarste en een strikt distributiesysteem voor voedsel.

4. Aardappelvoorziening: Aardappelen waren het volksvoedsel nummer één. Onregelmatigheden in de distributie daarvan werden door de autoriteiten (zowel de Nederlandse ambtenarij als de bezetter) gezien als sabotage van de openbare orde en voedselvoorziening.

5. Zwarte Handel: Het overschrijden van maximumprijzen en het handelen in distributiebonnen waren typische kenmerken van de zwarte handel. De overheid probeerde dit met harde hand te onderdrukken om de legale distributie in stand te houden.
6. Bestuur: De brief weerspiegelt de strakke bureaucratische controle in Amsterdam onder het bewind van de regeringscommissaris/burgemeester (destijds Edward Voûte), die direct verantwoording schuldig was aan de bezetter. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening.