Officieel informatieblad of aanplakbiljet.
Origineel
Officieel informatieblad of aanplakbiljet. [Afbeelding van het wapen van Amsterdam]
LUCHTBESCHERMING CENTRALE MARKT.
Aan alle bezoekers der Centrale Markt.
Het loeien van de sirene is een waarschuwing dat het gevaar voor een luchtaanval dreigend is.
In het belang van eigen veiligheid dient men dan zijn goederen, materialen enz. in den steek te laten en ten spoedigste dekking te zoeken in de schuilplaats, welke het dichtst is gelegen bij de plaats, waar men zich op het oogenblik van de waarschuwing bevindt.
Het is noodzakelijk:
a. Dat men zich te voren reeds geheel op de hoogte stelt, welke de dichtstbij gelegen schuilplaatsen voor de verschillende marktgedeelten zijn en waar de ingangen daarvan zijn.
De ingangen zijn gemerkt met blauwen cirkel.
b. Dat men tijdens het verkeeren op de markt er voortdurend rekening mee houdt, dat elk oogen-
[tekst onderaan de pagina afgebroken] Het document is een dwingende instructie aan het publiek en de handelaren op de Amsterdamse Centrale Markt. De opbouw is functioneel:
1. Autoriteit: Het stadswapen en de titel legitimeren de orders.
2. Signaalherkenning: De betekenis van de sirene wordt direct gedefinieerd als een dreigend gevaar.
3. Prioriteiten: Er wordt expliciet vermeld dat persoonlijke veiligheid voorrang heeft op het veiligstellen van handelsgoederen ("in den steek te laten").
4. Praktische uitvoering: Bezoekers worden gemaand om niet te wachten tot het alarm gaat, maar vooraf de weg naar de schuilplaatsen te leren kennen.
5. Visuele wegwijzer: De "blauwen cirkel" dient als een universeel en snel herkenbaar symbool voor de veilige zones in een chaotische situatie.
Het taalgebruik is formeel en gezaghebbend, typerend voor overheidscommunicatie in de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van de naamvals-n in "den steek" en "blauwen cirkel"). Dit document dateert uit de periode van de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Tijdens de bezetting was de Luchtbeschermingsdienst (LBD) verantwoordelijk voor het minimaliseren van slachtoffers bij luchtaanvallen. De Centrale Markt aan de Jan van Galenstraat was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van Amsterdam.
Vanwege de grote open ruimtes en de dichte concentratie van mensen en paard-en-wagens (en later vrachtwagens) vormde een luchtalarm hier een groot risico op paniek. Schuilplaatsen werden vaak speciaal voor dergelijke locaties aangelegd of ingericht in kelders van omliggende gebouwen. De instructies weerspiegelen de constante dreiging van bombardementen waarmee de bevolking destijds dagelijks te maken had.