Informatierapport / Intern memo. 13 mei 1942. Nº 77/37/4 M. 1942

E e nige bijzonderheden omtrent het expeditiebedrijf van de
gebroeders Piet en Jan Karseboom, medegedeeld door den Heer
Clasy, administrateur van de stichting "Centraal Belang" afdeeling
Amsterdam en boekhoeder van de gebroeders Karseboom.

Het geheele expeditiebedrijf staat op naam vam Jan Karseboom,
wonende de Clerqstraat 119.
Volgens de loonstaten zijn bij hem in dienst:
H.J. ter Beek, wonende Douwes Dekkerstraat 28,
L.C. Hessing, wonende Hasebroekstraat 8 II,
J. Hoogendorp, wonende Bellamystraat 30 en
A. Denslagen, wonende ten Katestraat 23 II.

De eerste drie personen hebben toegang tot de Centrale Markt
als expediteur met paard en wagen, terwijl de laatste, Denslagen dus,
toegang heeft tot de Centrale Markt als personeel van Jan Karseboom
De gebroeders Karseboom hebben ieder sinds 1 April 1942 toegang tot
de Centrale Markt als expediteurs met paard en wagen.

De eerste drie personen rijden elk met een paard een wagen, welke ^volgens
het daarop aangebrachte kenteeken toebehooren aan de Gebr: Karseboom

De heer Clasy deelde mij mede, dat hoewel het bedrijf officieel
staat ingeschreven op naam vam Jan Karseboom, het in werkelijkheid
is van Jan en Piet Karseboom.

Beiden hebben een gelijk aandeel in den winst van dit bedrijf.

Ook bij de expeditei van aardappelen voor de Combinatie wordt geen
onderscheid gemaakt tusschen het bedrijf van Jan en Piet Karseboom,
doch wordt het eenvoudig aangemerkt als de Gebr: Karseboom.
Uit de adminstratie van de A.C., is voorts geblekn, dat de Gebroedres
Karseboom in de periode van 4 Mei tot en met 8 Mei 1942 hebben
vervoerd 1368 H.L. aardappelen waarvoor aan hen, gezamelijk dus,
is betaald f 287,39-

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]

(Rood potlood, links:) 77/37/5 of Karseboom
(Zwarte inkt, links:) 13/5/42 HB
(Zwarte inkt, midden:) Idem Janssen en Mouril
(Zwarte inkt, rechts:) a. dam 13-5-42.
(Handtekening:) B. Elthin [onderstreept]
(Rood potlood, onder:) 77/37/6 MM 211
(Zwarte inkt, linksonder:) gwb * Taal en Spelling: Het document is geschreven in het Nederlands met de toen gangbare spelling (bijv. "geheele", "den", "tusschen"). Er vallen diverse typefouten op, zoals "boekhoeder" (boekhouder), "vam" (van), "expeditei" (expeditie), "adminstratie" (administratie), "geblekn" (gebleken) en "Gebroedres" (Gebroeders).
* Inhoudelijke kern: Het rapport stelt vast dat er een discrepantie bestaat tussen de officiële registratie van het bedrijf (alleen op naam van Jan Karseboom) en de feitelijke situatie (een maatschap tussen Jan en Piet Karseboom met gelijke winstdeling). Dit wordt gestaafd door informatie van de boekhouder/administrateur Clasy.
* Bedrijfsvoering: Het document geeft een inkijkje in de logistiek rondom de Centrale Markt in Amsterdam. Er wordt onderscheid gemaakt tussen personen met een eigen vergunning als expediteur en personeel. Ook wordt een specifieke vracht aardappelen (1368 hectoliter) voor "de Combinatie" of "A.C." (waarschijnlijk de Aardappel-Centrale) genoemd, inclusief de vergoeding.
* Administratieve sporen: De nummers in rood potlood en de initialen onderaan duiden op een dossierstructuur, waarbij dit document onderdeel is van een groter onderzoek of een reeks rapportages over transportbedrijven in oorlogstijd. Dit document stamt uit mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de distributie van voedsel, en met name aardappelen, strikt gereguleerd door de bezetter en de Nederlandse distributieorganen. De "Centrale Markt" in Amsterdam was het hart van deze voedselstroom.

Controles op bedrijfsregistraties waren in deze tijd frequent en streng. De bezetter wilde exact weten wie de eigenaren waren van transportmiddelen (zoals paard en wagen) en wie er toegang had tot de markten. Dit had te maken met het voorkomen van zwarte handel, maar ook met de registratie van vermogen en arbeidskrachten. De stichting "Centraal Belang" hield zich indertijd bezig met de belangenbehartiging en administratie van werknemers in de handel, wat verklaart waarom zij beschikten over de loonstaten van dit bedrijf. De vermelding van de "Aardappel-Centrale" (A.C.) wijst op de gecentraliseerde aansturing van de voedselvoorziening tijdens de oorlogsjaren.