Handgeschreven memo of verslag van een gesprek.
Origineel
Handgeschreven memo of verslag van een gesprek. 4 augustus 1940. [Rechtsboven:] 4-8-40
J. Karsseboom.
deelt mede dat hij deze
week is voorgeroepen en
dat Inspecteur Prijs beheersching
hem heeft gezegd dat hij verbaasd
was dat J. Karsseboom van
de markt was uitgesloten.
Hij, Inspecteur (vermoedelijk
dhr. Hattink) zou hierover
de Centrale Markt opbellen.
Isaac Karsseboom Het document is een korte, zakelijke notitie waarin verslag wordt gedaan van een incident rondom de toegang tot de markt voor een lid van de familie Karsseboom. De kern van de tekst is dat J. Karsseboom is ontboden ("voorgeroepen") door een inspecteur van de prijsbeheersing. Deze inspecteur uitte zijn verbazing over het feit dat Karsseboom van de markt was uitgesloten. De inspecteur (mogelijk dhr. Hattink) beloofde hierover contact op te nemen met de Centrale Markt.
De tekst is geschreven in een duidelijk leesbaar cursief handschrift uit de vroege 20e eeuw. Onderaan staat de handtekening of naam van Isaac Karsseboom, wat suggereert dat hij dit verslag heeft opgesteld of voor akkoord heeft getekend. Dit document dateert van augustus 1940, slechts enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. Het biedt een inkijkje in de beginfase van de uitsluiting van Joodse ondernemers uit het economische leven.
- De Centrale Markt: De Centrale Markt in Amsterdam (aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de handel in levensmiddelen, met name groenten en fruit. Veel Joodse handelaren waren hier decennialang werkzaam.
- Uitsluiting: De "uitsluiting" waarover gesproken wordt, is een direct gevolg van de eerste anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Hoewel de grootschalige onteigeningen en het verbod op marktbezoek voor Joden later in de oorlog radicaler werden, laten documenten als deze zien dat de bureaucratische uitsluiting al zeer vroeg begon.
- Prijsbeheersing: De inspecteur werkte voor het Rijksbureau voor de Prijsbeheersing, een instantie die moest toezien op eerlijke prijzen en het bestrijden van de zwarte markt. Het feit dat deze ambtenaar nog "verbaasd" was over de uitsluiting, kan erop wijzen dat de maatregelen in augustus 1940 nog niet overal even strikt of eenduidig werden uitgevoerd, of dat er sprake was van willekeur door de marktdirectie.
- Familie Karsseboom: De familie Karsseboom was een bekende naam in de Amsterdamse Joodse gemeenschap en de groentenhandel. Isaac Karsseboom was een gerespecteerd koopman. Dit document is een tastbaar bewijs van hun pogingen om juridisch of bureaucratisch weerstand te bieden tegen de opkomende discriminatie. J. Karsseboom Prijs beheersching (Inspecteur) Prijsbeheersching (Inspecteur) Rijksbureau