Doorslag (copie) van een officiële brief/beschikking. 21 mei 1942. Onbekend (mogelijk een vertegenwoordiger van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale of een gelieerde instantie), referentie v.E/HV. COPIE

21 Mei 1942.

v.E/HV

Den heer Jac.v.Weerdenburg,
Sloterpolder 37o B,
AMSTERDAM W.

Blykens een door ons ontvangen rapport van het Marktwezen is door U op 7 Mei j.l. buiten de veiling om en in stryd met de bestaande voorschriften aan H.J. Dinkgreve, Pieter Langendykstraat 24 te Amsterdam afgeleverd 20 kisten andyvie en 10 kisten postelein.

Afgezien van overtreding der voorschriften van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale is door U ook het veilingreglement der Tuindersveilingvereeniging overtreden en hebt U tevens de belangen der veiling geschaad.

Uit dien hoofde is in onderling overleg met de Tuindersveilingvereeniging besloten U een boete op te leggen van Vyftig Gulden.

Dit bedrag zal van Uw eerstvolgend tegoed van Uw veiling-afrekening worden afgetrokken en voorzoover niet toereikend, van Uw daaropvolgende veiling-opbrengsten.

[Handgetekende paraaf/initialen: v.E.] De toon van de brief is formeel, zakelijk en dwingend. Het betreft een strafmaatregel tegen een tuinder (Jac. v. Weerdenburg) uit de Sloterpolder, destijds een belangrijk tuinbouwgebied aan de rand van Amsterdam.

De kern van de overtreding is "buiten de veiling om" verkopen. In de bezettingstijd was de distributie van voedsel strikt gereguleerd. Tuinders waren verplicht hun producten via de officiële veilingen aan te bieden zodat de overheid controle hield over de prijzen en de verdeling (en vaak ook de export naar Duitsland). Door direct te leveren aan een afnemer (H.J. Dinkgreve) onttrok de tuinder producten aan dit systeem.

De boete van vijftig gulden was voor die tijd een aanzienlijk bedrag (ter vergelijking: een gemiddeld weekloon lag toen rond de 20 tot 30 gulden). Opvallend is de efficiënte wijze van inning: het bedrag wordt simpelweg ingehouden op toekomstige verdiensten bij de veiling, waardoor de tuinder geen mogelijkheid heeft de betaling te ontwijken. Dit document stamt uit mei 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening werd in deze periode steeds schaarser en de controle hierop door de bezetter en collaborerende instanties nam toe.

De genoemde Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale (NGF) was een crisisorganisatie die de gehele handel in tuinbouwproducten controleerde. Het omzeilen van de veiling (vaak aangeduid als 'sluikhandel') werd zwaar bestraft omdat dit de officiële distributie ondermijnde. Voor veel tuinders was de verleiding echter groot om buiten de veiling om te verkopen, hetzij uit winstbejag (zwarte marktprijzen lagen veel hoger), hetzij uit idealisme om de lokale bevolking aan extra voedsel te helpen buiten de Duitse rantsoenering om.

De locatie Sloterpolder is historisch interessant; dit gebied is na de oorlog grotendeels bebouwd en vormt nu de Westelijke Tuinsteden van Amsterdam (zoals Slotervaart en Osdorp). Destijds was het echter het "groentemandje" van de stad. De genoemde koper in de Pieter Langendykstraat woonde in de nabijgelegen Kinkerbuurt.